Osiągnięto porozumienie w sprawie dyrektywy CSDD: Kluczowy krok, ale utracona szansa na przyjęcie daleko idących zmian

Osiągnięto porozumienie w sprawie dyrektywy CSDD: Kluczowy krok, ale utracona szansa na przyjęcie daleko idących zmian

 

Bruksela, 14 grudnia 2023 r. – European Coalition for Corporate Justice (ECCJ) z zadowoleniem przyjmuje  porozumienie polityczne dotyczące Dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD, CS3D), mimo, iż nie wykorzystano wszystkich możliwości, jakie dawał proces negocjacyjny. To ważny krok w ustanowieniu wymogów i oczekiwań wobec korporacji w zakresie poszanowania praw człowieka i środowiska. Nie wystarczający jednak, aby położyć kres bezkarności korporacji.

Unijne przepisy dotyczące należytej staranności są ważnym krokiem naprzód, ale to nie koniec  walki z bezkarnością korporacji.

W czwartek rano ustawodawcy UE osiągnęli porozumienie polityczne w sprawie najbardziej kontrowersyjnych kwestii dotyczących standardów postępowania w biznesie, które mają zostać ustanowione przez Dyrektywę CSDD.  Zgodnie z przepisami, duże i międzynarodowe korporacje tzw. wysokiego ryzyka będą musiały zająć się zagrożeniami jakie ich działalność i relacje biznesowe niosą dla praw człowieka, społeczności lokalnych i środowiska naturalnego. Co więcej, poszkodowani będą mogli pociągnąć firmy do odpowiedzialności przed sądami UE, jeśli ucierpią   w wyniku ich działalności. .

Od ponad dekady sieć organizacji pozarządowych ECCJ apeluje o wiążące przepisy UE wdrażające międzynarodowe standardy praw człowieka, które wymagałyby od przedsiębiorstw wzięcia pod uwagę zagrożeń dla praw człowieka i środowiska naturalnego w ich łańcuchach wartości. ECCJ z zadowoleniem przyjmuje dzisiejsze porozumienie w sprawie włączenia bardzo potrzebnych środków dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla ofiar nadużyć ze strony przedsiębiorstw, a w szczególności umożliwienia zwiększonego dostępu do dowodów i rozsądnych terminów składania roszczeń.

Jednakże wysiłki państw UE i lobby branżowego, które zmierzały do osłabienia tej dyrektywy, sprawiły, że szansa na wprowadzenie transformujących zmian w sposobie działania międzynarodowych korporacji została utracona. Niepokojące jest to, że sektor usług finansowych został zwolniony z przeprowadzania należytej staranności wobec swoich klientów. Chociaż firmy, w tym niektóre podmioty finansowe, będą zobowiązane do przyjęcia i wdrożenia planów transformacji klimatycznej, to niepokoi fakt, że odpowiedzialność klimatyczna jest niewystarczająca i została wyłączona z zakresu odpowiedzialności cywilnej,

Nele Meyer, Dyrektorka ECCJ:

„Porozumienie w sprawie wiążących standardów UE jest wprawdzie kamieniem milowym, ale walka z bezkarnością przedsiębiorstw jeszcze się nie zakończyła. Za przełomowe można uznać to, że firmy będą miały obowiązek przestrzegania regulacji, zapewniając tym samym, że zysk nie będzie ważniejszy od praw człowieka lub środowiska. Ofiarom nadużyć korporacyjnych łatwiej będzie dochodzić sprawiedliwości, co już jest zwycięstwem w dzisiejszym porozumieniu”.

„Poprzez rezygnację z odpowiedzialności klimatycznej w zapisach dyrektywy, państwa UE przymykają oko na globalną katastrofę klimatyczną. Trudno się też pogodzić z tym, że potężne podmioty finansowe zostały wykluczone, mimo że odgrywają rolę motorów działalności gospodarczej i są kluczowymi facylitatorami zielonej transformacji EU.

Co dalej z dyrektywą?

Osiągnięto porozumienie między Parlamentem Europejskim, z wiodącą rolą Lary Wolters, jako posłanki sprawozdawczyni,  Radą UE, koordynowaną przez hiszpańską Prezydencję, oraz Komisją Europejską. Mimo tego porozumienia, prace nad ostatecznym tekstem Dyrektywy CSDD pozostają w toku. Konieczne są spotkania techniczne, których rolą jest dopracowanie osiągniętego porozumienia politycznego i upewnienie się, że wczorajsze rozmowy trójstronne  nie pozostawiły żadnych luk. Następnie Rada UE, w trakcie nadchodzącej Prezydencji belgijskiej oraz Parlament Europejski będą głosować nad zatwierdzeniem ostatecznego tekstu, torując drogę do wdrożenia dyrektywy na szczeblach krajowych. ECCJ oczekuje, że ostateczny tekst powinien zostać poddany pod głosowanie około marca 2024 roku.

Ostatnim krokiem jest możliwość pociągnięcia firm, w tym sektora finansowego, do odpowiedzialności za ich wpływ na zmiany klimatyczne.

Więcej informacji: 

Beata Faracik,  President of the Board, PIHRB – beata.faracik@pihrb.org
Małgorzata Szlendak, Communication Coordinator, PIHRB – malgorzata.szlendak@pihrb.org
Sabela Gonzalez Garcia, ECCJ Communications Manager sabela.gonzalez.garcia@corporatejustice.org

Oryginalny tekst informacji prasowej w j. angielskim.

12. Forum ONZ dot. biznesu i praw człowieka – PIHRB współorganizatorem sesji poświęconej EŚW i Azji Centralnej

12. Forum ONZ dot. biznesu i praw człowieka – PIHRB współorganizatorem sesji poświęconej EŚW i Azji Centralnej

Z przyjemnością informujemy, że już po raz piąty PIHRB współorganizował sesję poświęconą wdrażaniu Wytycznych ONZ dot. biznesu i praw człowieka w Europie Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej. Prezeska PIHRB była także jedną z prelegentek, zabierających głos w tegorocznej sesji. Wydarzenie było organizowane przez Grupę Roboczą ONZ ds. biznesu i praw człowieka we współpracy z Polskim Instytutem Praw Człowieka i Biznesu, Uniwersytetem Prawa im. J. Mądrego w Charkowie oraz UNDP.

Nagranie z sesji jest dostępne tutaj.

Wszystkie informacje dot. sesji są dostępne na stronie ONZ oraz poniżej.

Strengthening Business and Human Rights in Central and Eastern Europe (CEE) and Central Asia: How to Chart the Path Ahead

Session co-organized by the Working Group on Business and Human Rights, the Polish Institute for Human Rights and Business (PL), Y. Mudryi National Law University (UA), and the United Nations Development Programme (UNDP) 

Interpretation provided in  English and Russian.

Brief description of the session: 
Developments in business and human rights in Central Asia, geostrategically positioned as a bridge that connects the vast Asian continent with Central and Eastern Europe, offer a valuable opportunity not only for mutual learning across Central and Eastern Europe and Central Asia regions but equally for cross-regional collaboration to tackle the pressing business-related human rights challenges faced in these two regions.

Especially in view of the recent mandatory human rights diligence developments in Europe, and specifically at the EU level, which stand to generate profound implications for States and businesses operating in Central and Eastern Europe, along with Central Asia, it is necessary for there to be an invigorated emphasis on collaborative efforts to promote and implement the UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGPs). Indeed, multi-stakeholder dialogue is imperative to building a common understanding within both regions of the UNGPs. As highlighted in the UN Working Group’s recent report to the Human Rights Council on “Building Capacity for the Implementation of the United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights”, the inclusive engagement with stakeholders — in particular, the meaningful participation of individuals and communities affected by business-related human rights abuse — is likewise central to strengthening the capacity of States, businesses, investors, academia and civil society, in order to expand the business and human rights community and achieve the critical policy and regulatory momentum for the realization of the UNGPs in these two regions.

The session brings together practitioners and experts of business and human rights to distill insights from current efforts by States, businesses, and civil society to promote and implement the UNGPs, including through multi-stakeholder initiatives and the development of guidance on the various aspects of responsible business conduct. Speakers will demonstrate the importance of putting rights holders and their voices at the center of efforts to translate the UNGPs into action as a necessary part of effective human rights due diligence legislation and processes.

Key objectives of the session:

  • Develop practical pathways for how the UNGPs as a policy and normative framework can be leveraged to bring States, businesses, and civil society together and generate sustainable and inclusive solutions to address business-related human rights challenges in Central and Eastern Europe as well as Central Asia;
  • Discuss the anticipated implications of the EU corporate sustainability due diligence directive on non-EU countries in the two regions, and what is expected from States and businesses in the region to ensure that legal developments in Western Europe result in positive outcomes for stakeholders in Central and Eastern Europe as well as Central Asia;
  • Highlight examples of emerging positive practices that have facilitated meaningful, inclusive, and effective multi-stakeholder engagement;
  • Identify the key drivers and challenges for advancing UNGPs implementation in the two regions.

Additional background documents: 

  • UN Working Group report on “Building Capacity for the Implementation of the United Nations Guiding Principles on Business and Human Rights”, available at A/HRC/53/24
  • UNDP (United Nations Development Programme) (2023). The Status of the Implementation of the UNGPs on Business and Human Rights in Europe and Central Asia. Istanbul: United Nations Development Programme. https://www.undp.org/eurasia/publications/implementation-un-guiding-principles-business-and-human-rights-ecis
  • Faracik, B., Uvarova, O. (red.) (2023). How (not) to Do Business and Human Rights in Central and Eastern Europe and Central Asia. Case Studies, PIHRB WPS 1/2023, Częstochowa: Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu. https://pihrb.org/wp-content/uploads/2023/06/PIHRB-WPS-1-2023-How-not-to-do-business-and-human-rights-in-CEE-CA.pdf

Moderators

avatar for Pichamon Yeophantong

Pichamon Yeophantong, Member, UN Working Group on Business and Human Rights

Ms. Pichamon Yeophantong is Associate Professor and Head of Research at the Centre for Future Defence and National Security, Deakin University. She also leads the Responsible Business Lab and the Environmental Justice and Human Rights Project, which are funded by an Australian Research… Read More →


Speakers

avatar for Ivana Joksimović

Ivana Joksimović, Minister for Human Rights, Minority Rights and Social Dialogue, Republic of Serbia

avatar for Beata Faracik

Beata Faracik, Co-Founder and President of the Board, Polish Institute for Human Rights and Business

 

avatar for Murat Karypov

Murat Karypov, Project coordinator, The human rights movement Bir Duino Kyrgyzstan Human rights defender, civic activist, lawyer, pro-feminist.

 

avatar for Maka Bochorishvili

Maka Bochorishvili, ESG Coordinator, TBC Bank

15 years experience in banking sector; since 2021, ESG Coordinator at TBC Bank – the largest financial institution in Georgia10+ years of experience in risk management, leading teams on capital and liquidity management, regulatory reporting, governance, information security
Szacunek i ochrona w białych rękawiczkach. Konferencja prasowa

Szacunek i ochrona w białych rękawiczkach. Konferencja prasowa

24 października 2023 r. w Domu Innowacji Społecznych „Marzyciele i Rzemieślnicy” w Warszawie odbyła się konferencja prasowa Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu pt.: „Biznes i prawa człowieka. Ochrona i szacunek w białych rękawiczkach”. 

Beata Faracik, LL.M., Współzałożycielka & Prezeska Zarządu PIHRB oraz Bartosz Kwiatkowski, Wiceprezes Zarządu PIHRB i Dyrektor Fundacji Frank Bold Polska przedstawili na niej:

  • naszą ocenę stanu przestrzegania praw człowieka w kontekście biznesu w Polsce i na świecie
  • aktualny kontekst społeczny i legislacyjny (ze szczególnym uwzględnieniem CSDDD) wraz z jego konsekwencjami dla globalnych łańcuchów dostaw
    oraz
  • nasze postulaty do polskiego rządu i biznesu.

Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu (PIHRB) wraz z innymi organizacjami pozarządowymi uważnie śledzi problematykę poszanowania praw człowieka w codziennej działalności biznesu (Business & Human Rights, BHR) i z niepokojem zauważa, że ginie ona w morzu ogólnych deklaracji, tymczasowych lub wręcz fasadowych rozwiązań i ciągnących się latami negocjacji legislacyjnych. Dobre przykłady biznesowe są wyjątkiem a firmy i tak zwykle pytają: „czy rzeczywiście MUSIMY to robić”? Zysk lub jego brak często dosłownie przesądzają o ludzkich losach. Bierność państwa i brak rozwiązań systemowych stanowiących zachętę do prowadzenia biznesu w sposób odpowiedzialny i poszanowaniem praw ludzi i dbałością o planetę pogłębiają ten problem. A nasza globalna wioska nie jest już w stanie dłużej znosić nierówności i – nawet jeśli nie chcemy patrzeć – nie radzi sobie z kryzysem klimatycznym i migracyjnym, z wyzyskiem ludzi, w tym dzieci.

Wybory parlamentarne w naszym kraju i perspektywa utworzenia nowego rządu oraz ostatnia faza prac nad europejską Dyrektywą w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (ang.: Corporate Sustainability Due Diligence Directive, CSDDD)to dobry moment by ten temat nagłośnić.
Pełny tekst informacji prasowej można pobrać poniżej:

Czy 1 czerwca 2023 zapisze się w historii praw człowieka i biznesu

Czy 1 czerwca 2023 zapisze się w historii praw człowieka i biznesu

Edukacja, prawo zapobiegające nadużyciom i dające dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz należyta staranność w prowadzeniu działalności biznesowej. Okazuje się, że w XXI w. wciąż mamy z tym problem. System, który powinien wspierać, ciągle kuleje. 1 czerwca 2023 jest szansa na rehabilitację. Parlament Europejski będzie głosował za kompromisowym projektem Dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD). Ratunkiem dla progresywnych rozwiązań jest wyłącznie głos na „TAK”.

Tego samego dnia rozpoczyna się w Warszawie 1 Międzynarodowa Konferencja Praw Człowieka i Biznesu w Europie Środkowo-Wschodniej i Azji Centralnej organizowana przez Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu (PIHRB) oraz Narodowy Uniwersytet Prawa im. Jarosława Mądrego (YMNLU) w Charkowie. W dobie globalizacji rozmowa o europejskich sprawach wyłącznie
w europejskim gronie byłaby krótkowzroczna; bo przecież łańcuchy wartości wielkich koncernów sięgają daleko poza granice Unii Europejskiej (UE) a dla praw człowieka granice
w ogóle nie istnieją. Zwiększanie sieci osób, które o te prawa będą walczyć wydaje się być koniecznością.
Zobacz pełen tekst informacji prasowej.

Sondaż w sprawie klimatu. Europejczycy chcą prawa pociągającego firmy do odpowiedzialności.

Sondaż w sprawie klimatu. Europejczycy chcą prawa pociągającego firmy do odpowiedzialności.

Ogromne poparcie dla legislacji UE wymagającej od przedsiębiorstw odpowiedzialności za ich wpływ na kryzys klimatyczny

  • Przeprowadzony w lutym 2023 sondaż* pokazuje, że większość Europejczyków w Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Niemczech, Polsce i Słowenii chce, aby przedsiębiorstwa działające
    w UE miały obowiązek redukcji emisji gazów cieplarnianych.
  • Ponad 200 organizacji społeczeństwa obywatelskiego i osób prywatnych podpisało list otwarty wzywający do większej odpowiedzialności przedsiębiorstw za klimat w globalnych łańcuchach dostaw
  • Poparcie to pojawia się zaledwie kilka tygodni przed kluczowym głosowaniem nad proponowanymi przepisami

Nowe badanie opinii publicznej ujawniło silne poparcie społeczne dla europejskiego prawa, które wymagałoby od korporacji przeprowadzenia procesu należytej staranności. Jeśli zostanie ono przyjęte – nałoży na firmy działające w UE obowiązek podjęcia działań ograniczających ich negatywny wpływ na klimat, w tym ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.

Dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, która jest obecnie procedowana w Parlamencie UE, mogłaby wymagać od przedsiębiorstw działających w UE podjęcia działań mających na celu identyfikację i zapobieganie naruszeniom praw człowieka, a także szkodom środowiskowym, takim jak wylesianie i zanieczyszczenie, w całym ich globalnym łańcuchu wartości. Kampania „Justice is everybody’s business” zleciła przeprowadzenie badań w 10 krajach UE, w tym w Polsce, Niemczech, Finlandii czy na Słowenii, które wykazały, że:

– Prawie trzy czwarte (74%) Europejczyków popiera unijne prawo, które wymagałoby od wszystkich firm ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w celu ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5 stopnia, przy czym (65%) wzywa firmy do ograniczenia emisji nawet w czasie kryzysu energetycznego. W Polsce jest to odpowiednio: 62% za ograniczeniem emisji i 58% nawet w czasie kryzysu.

– Prawie dwie trzecie (64%) uważa, że banki muszą być również odpowiedzialne za działania przedsiębiorstw, w które inwestują lub którym pożyczają pieniądze. W Polsce jest to 56%.

Od czasu wprowadzenia projektu ustawy do Parlamentu Europejskiego, instytucje finansowe wydały co najmniej 100 milionów euro na lobbing w Unii Europejskiej. Kraje takie jak Francja naciskały na wyłączenie sektora finansowego z proponowanych nowych unijnych zasad należytej staranności.

Alban Grosdidier, zaangażowany w kampanię Justice is Everybody’s Business, powiedział: „Opinia Europejczyków jest jasna. Potrzebne są surowsze przepisy, aby zapewnić, że firmy i instytucje finansowe są odpowiednio rozliczane w całym swoim łańcuchu wartości i nie prowadzą swojej działalności kosztem ludzi i planety. Projekt ustawy w obecnej formie jest zbyt słaby, aby mógł funkcjonować w praktyce i wymaga dalszego wzmocnienia, aby zapewnić, że przedsiębiorstwa będą zobowiązane do opracowania i wdrożenia planów przejściowych w celu zmniejszenia swoich emisji gazów cieplarnianych. Przyjęcie tego przełomowego prawa oznaczałoby, że firmy takie jak Shell i TotalEnergies nie będą mogły dłużej uchylać się od odpowiedzialności za szkody, które powodują w Europie i na świecie.”

Wraz z sondażem, ponad 200 czołowych osobistości i organizacji społeczeństwa obywatelskiego podpisało oświadczenie, w którym domagają się „silnego prawa UE, które jest odpowiednie do walki z kryzysem klimatycznym i zapewnienia sprawiedliwości klimatycznej”. Pod listem podpisali się tacy znani działacze jak Camille Etienne (Francja), Adélaïde Charlier (Belgia) i Luisa Neubauer (Niemcy). List pojawia się przed krytycznym głosowaniem nad projektem ustawy przez posłów w Komisji Prawnej.

Belgijska przedstawicielka Youth for Climate (YFC), Adélaïde Charlier, powiedziała: „To historyczny moment w walce z kryzysem klimatycznym, po raz pierwszy firmy w całej UE mogą być stanowczo rozliczane z ich wpływu na klimat. Nie da się zignorować powszechnego poparcia dla silnego prawa unijnego, które jest
w stanie rozwiązać kryzys klimatyczny i zapewnić sprawiedliwość klimatyczną. Nadchodzące głosowanie
w sprawie JURI musi wysłać silny i wyraźny sygnał do unijnych ustawodawców, teraz jest czas na działanie.”

*Wszystkie dane, o ile nie zaznaczono inaczej, pochodzą z YouGov Plc. Dane pochodzą z badania przeprowadzonego na reprezentatywnej pod względem politycznym i krajowym próbie osób dorosłych
w Niemczech (n=2000) i Francji (n=1000). Badanie zostało również przeprowadzone na reprezentatywnej próbie dorosłych w Irlandii (n=1000), Belgii (n=1000), Finlandii (n=1000), Austrii (n=1000), Polsce (n=1000), Słowenii (n=500), Hiszpanii (n=1000) i Holandii (n=1000). Badania terenowe podjęto w dniach 3-16 lutego 2023 roku.  Badanie zostało przeprowadzone online. Dane na poziomie europejskim są uśrednione

Informację prasową w j. ang. wydaną przez „Justice is Everybody’s Business” można znaleźć tutaj.

Panie ministrze, proszę zagłosować na „TAK”

Panie ministrze, proszę zagłosować na „TAK”

Już w najbliższy czwartek, 1 grudnia, prawdopodobnie zakończy się pierwsza runda negocjacji w sprawie Dyrektywy CSDD (Dyrektywa w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju).

Piszemy „prawdopodobnie”, bo wszystko zależeć będzie od głosowania ministrów, którzy przyjadą na spotkanie COMPET (Rada ds. konkurencyjności).

Tekst w negocjowanym obecnie kształcie z pewnością nie jest marzeniem społeczeństwa obywatelskiego, ale uważamy, że powinien zostać przyjęty i poddany dyskusjom na dalszych etapach legislacyjnych. Blokowanie go teraz może bardzo negatywnie odbić się na kształcie przyszłej dyrektywy.

Dlaczego to jest tak ważne? Choć nazwa dyrektywy bezpośrednio na to nie wskazuje, ten projekt Komisji Europejskiej na długo zdefiniuje podejście do ochrony PRAW CZŁOWIEKA oraz stworzenia mechanizmów naprawczych w przypadku ich łamania. Dokładnie z tego powodu społeczeństwo obywatelskie w całej Europie uważnie śledzi rozwój prac nad tym dokumentem.

50 organizacji SO skierowało wczoraj list to właściwych ministrów, którzy spotkają się na czwartkowych negocjacjach. Załączamy treść listu poniżej.
Można również zapoznać się z angielską wersją listu opublikowaną przez European Coalition for Corporate Justice.

 

Skip to content