Nowe prawo unijne. Czy powstrzyma nadużycia firm? Omówienie

Zbyt wiele przedsiębiorstw na całym świecie wyzyskuje ludzi i planetę dla własnych korzyści. Ich działania  doprowadziły do załamania klimatu i bioróżnorodności, łamania praw pracowników i praw związków zawodowych, pracy przymusowej i pracy dzieci, rosnącego ubóstwa, a także zabójstw ekoaktywistów i obrońców praw człowieka. Musimy działać natychmiast. Wiele krajów europejskich już wprowadza ustawodawstwo, aby uczynić biznes odpowiedzialnym za tego typu nadużycia, a Unia Europejska przygotowuje własną propozycję w tym zakresie.

Koalicja europejskich organizacji społeczeństwa obywatelskiego opracowała materiał prasowy, zawierający informacje oraz argumenty dotyczące projektu legislacyjnego Komisji Europejskiej – dyrektywy w sprawie zrównoważonego ładu korporacyjnego, w myśl, której korporacje będą ponosić odpowiedzialność za swoje nadużycia.

Wspomniane nowe ustawodawstwo będzie przedmiotem ożywionej debaty, ponieważ rządy krajów członkowskich UE wykazują różną wolę działania w tym obszarze, pomimo ogromnego poparcia dla dyrektywy ze strony obywateli. Tymczasem lobby korporacyjne mobilizuje się w wysiłkach mających na celu osłabienie tej propozycji na każdym kroku, zarówno w oczach opinii publicznej, jak i w kuluarowych dyskusjach.

#Tak było w 2020…

#Tak było w 2020…

Rok 2021 już się powoli 'rozkręca’ ale zanim zaczniemy Was zapraszać do udziału w zaplanowanych na 2021 r. webinariach i wydarzeniach, czas na skrótowe podsumowanie minionego roku.

Na początek analizy, raporty i artykuły:

W 2020 r. zakończyły się także prace nad poradnikiem dla biznesu – zawierającym konkretne narzędzia – wypracowanym w w szerokim gronie interesariuszy w ramach Grupy Roboczej ds. relacji z osobami świadczącymi pracę przy MFFIPR, którą mieliśmy przyjemność i wyzwanie koordynować:

Download images

Wsparliśmy ekspercko także opracowanie dwóch publikacji The European Institute for Crime Prevention and Control, affiliated with the United Nations (HEUNI), tj. „Normative Framework Guide – Responsibility of Businesses Concerning Human Rights, Labour Exploitation and Human Trafficking” oraz „Navigating through your supply chain. Toolkit for prevention of labour exploitation and trafficking.

Byliśmy także obecni w prasie branżowej i na portalach dedykowanych problematyce odpowiedzialnego biznesu:

Ponadto, prezeska PIHRB, Beata Faracik, która na co dzień jest członkiem panelu redaktorskiego sekcji Developments in the fieldBusiness and Human Rights Journal, została jedną z redaktorów wydania specjalnego Business and Human Rights Journal (Cambridge University Press) planowanego na rok 2023, a dedykowanego sytuacji i wyzwaniom w obszarze biznesu i praw człowieka w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Konferencje i warsztaty

Choć brakowało nam bezpośredniego kontaktu, pozytywną stroną ograniczeń było to, że wersja online różnych wydarzeń znacznie „skróciła” odległości a wnioski oraz rekomendacje z naszych analiz i opracowań dot. tego warto zmienić by świat biznesu był bardziej przyjazny ludziom, miały okazję wybrzmieć nie tylko w Polsce ale i innych krajach UE, Ukrainie, Meksyku czy Korei.

Przedstawiliśmy je bowiem m.in. :

  • na sesji trzech komisji Parlamentu Europejskiego (DROI, JURI, INTA) poświęconej regulacjom z zakresu należytej staranności w obszarze praw człowieka, gdzie zaprezentowano wspólną analizę PIHRB i Uniwersytetu w Erlangen pt. „Human Rights Due Diligence Legislation – Options for the EU. Substantive Elements of Potential Legislation on Human Rights Due Diligence” (Bruksela, 22.06.2020);
  • w ramach Conference Roundtable na 6th Global Business and Human Rights Conference, (Monterey, Meksyk, 4.09.2020);
  • na IV Kharkiv International Legal Forum – Business and Human Rights Forum organizowanym przez Uniwersytet im. J. Mądrego w Charkowie wraz z partnerami m.in. PIHRB, Charków, (Ukraina, 23-24 września 2020), które zyskało już status regionalnego wydarzenia;
  • na World Human Rights Cities Forum 2020 w Gwangju Metropolitan City, Korea Południowa gdzie zaprezentowaliśmy wspólnie z Divercity+ artykuł pt. „Redefined VUCA as the urban response to the post-COVID paradigm” (Gwangju, Korea Południowa, 8.10.2020);
  • na 1st Regional Forum on Business and Human Rights in Eastern Europe and Central Asia, organizowanym przez UNDP I OHCHR (Istanbul/Kijów, 23-25.11.2020) gdzie głosy naszych ekspertek wybrzmiały zarówno w panelu dotyczącym gender oraz panelu dot. przeciwdziałania pracy przymusowej i handlowi ludźmi w EŚW;
  • podczas konferencji organizowanej przez Polski Krajowy Punkt Kontaktowy OECD ds. odpowiedzialnego biznesu z okazji 20-lecia zapewniania przez Sieć KPK OECD dostępu do środków zaradczych (Warszawa, 3.12.2020);
  • w ramach MFF Watch Docs 2020 zabraliśmy głos w debacie online na temat tego kto rządzi rozmową o ekologii?

… i pewnie jeszcze sporo by wymieniać.

Zorganizowaliśmy też webinar z udziałem Rzecznika Praw Obywatelskich, przedstawicielki MFFIPR oraz wiceprezesa PIHRB pt. „Razem przeciwko łamaniu praw człowieka. Krajowy Plan Działania dot. Biznesu i Praw Człowieka – co dalej?” (2 lipca 2020 r.), poświęcony m.in. efektywności wdrażenia aktualnego Krajowego Planu Działań dot. Biznesu i Praw Człowieka (dalej KPD) i tego jakie kwestie powinny zostać ujęte w 2. KPD na 2021-2024. Webinar był też okazją do oficjalnej prezentacji raportu PIHRB Report Series 1/2020 „Podstawowa analiza obecnej sytuacji w Polsce dotyczącej dostępu do środków zaradczych w sprawach nadużyć związanych z działalnością przedsiębiorstw.”

Współorganizowaliśmy m.in.:

  • Seminarium pt. „Zrównoważone zamówienia publiczne jako element społecznej odpowiedzialności uniwersytetów” zorganizowane przez Instytut Wydawniczy „Książka i Prasa” we współpracy z IGO i „Le Monde Diplomatique edycja polska” wraz ze współorganizatorami – PIHRB, UP im. KEN w Krakowie i Electronics Watch (18 czerwca 2020)
  • Warsztat „Identyfikacja i zapobieganie pracy przymusowej – narzędzia dla firm” zorganizowany we współpracy przez MFFIPR, Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu oraz Grupę Roboczą ds. relacji z osobami świadczącymi pracę. Nagranie jest dostępne na YouTube (Warszawa, 28.10.2020)
  • Sesję dotyczącą praw człowieka w biznesie w Europie Środkowo-Wschodniej w ramach Forum ONZ nt. Biznesu i Praw Człowieka. Sesję współorganizowaliśmy z UN OHCHR oraz Uniwersytetem im. J. Mądrego w Charkowie (ONZ, Genewa, 18.11.2020).

Przyczyniliśmy się do powstania Central & Eastern European Business & Human Rights Association, które mamy nadzieję, zapoczątkuje silną współpracę i peer-to-peer learning w regionie.

Zainspirowałyśmy i wspierałyśmy wraz z Divercity+ tzw. D&I Roundtable, a także kolejną edycję wieloczłonowego projektu ELSA Poland „Right2Be Forum, jako mocno zaangażowany w to działanie wyłączny patron merytoryczny.

Wreszcie, już w grudniu nasza ekspertka prowadziła warsztaty dla pracowników OBWE na temat przeciwdziałania handlowi ludźmi i pracy przymusowej poprzez odpowiedzialne zamówienia publiczne (podziękowania dla dr Agata Rudnicka-Reichel za wsparcie w warstwie interaktywnej!), oraz opracowała we współpracy ze Zrinka Percic dodatkowy moduł szkoleniowy.

A przed nami ciekawy i oby też przyjazny 2021 🙂

Wspólne oświadczenie Koalicji na rzecz Równych Szans, Koalicji CSR Watch Polska, Forum Odpowiedzialnego Biznesu i innych organizacji

Pełny tekst oświadczenia (PDF)

Kilkadziesiąt organizacji społecznych w oświadczeniu wydanym w dniu 2 czerwca wyraziło oburzenie postawieniem zarzutów kierowniczce ds. zarządzania zasobami ludzkimi sieci IKEA w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę pracownikowi, który zamieścił w intranecie firmy wpisu zawierającego cytat ze Starego Testamentu o potrzebie karania śmiercią osób homoseksualnych oraz odmówił jego usunięcia.

Oświadczenie wydało wspólnie kilkadziesiąt organizacji społecznych – zrzeszonych w Koalicji na rzecz Równych Szans (koordynowanej przez Polskie Towarzystwo Prawa Antydyskryminacyjnego) – nieformalnej platformie kilkudziesięciu organizacji społecznych działających w obszarze ochrony praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji w całej Polsce , a także zrzeszonych w Koalicji CSR Watch Polska (koordynowanej przez PIHRB), której członkami są organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające na rzecz społecznie odpowiedzialnego biznesu, a także Forum Odpowiedzialnego Biznesu, koordynator Karty Różnorodności.

Organizacje stoją na stanowisku, że pracodawca zrealizował ciążące na nim obowiązki w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji w miejscu pracy – „brak reakcji stanowiłby przyzwolenie i niebezpieczny wyłom w systemie ochrony praw człowieka pracownic i pracowników, ich poczuciu bezpieczeństwa i godności, byłby naruszeniem wewnętrznych norm i reguł obowiązujących w Grupie IKEA, zasad współżycia społecznego, jak również stanowiłby podstawę odpowiedzialności prawnej pracodawcy. Obowiązek moralny i prawny reagowania na dyskryminację i nawoływanie do przemocy wobec drugiego człowieka spoczywa na wszystkich nas, a na pracodawcy w szczególności” – czytamy w oświadczeniu.

Organizacje obawiają się tzw. „efektu mrożącego” – prowadzenie postępowania karnego wobec osoby realizującej obowiązki pracodawcy w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji może zniechęcać innych pracodawców do podejmowania skutecznych działań na rzecz realizacji zasady równego traktowania w miejscu pracy.

PIHRB na Warsaw Humanitarian Expo 2019, 11. 06.2019

W dniu 11 czerwca 2019 r. w ramach Warsaw Humanitarian Expo w w sali C Ptak Expo, odbyła się dyskusja panelowa pt. „Wytyczne ONZ dot. biznesu i praw człowieka, czyli jak wspierać poszanowanie praw człowieka i nie przyczynić się do kryzysu humanitarnego” zorganizowana przez Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu (PIHRB), Fundację Światło dla Afryki oraz Fundację Lex Nostra. W czasie panelu omówione zostały wyzwania stojące przed biznesem w przypadku zagranicznych inwestycji w krajach Globalnego Południa a w szczególności w Afryce.

Omówiona została perspektywa biznesowa, lokalnych społeczności, szansy i wyzwania związane z poszanowaniem praw człowieka w biznesie, również w sytuacjach konfliktu zbrojnego w oparciu o wytyczne przyjęte przez Radę Praw Człowieka ONZ, które stanowią kluczowe narzędzie w regulowaniu kwestii poszanowania praw człowieka przez biznes.  Paneliści, w oparciu o własne doświadczenia dyskutowali o tym, kiedy wycofać się z kraju objętego konfliktem, jakie role odgrywają organizacji pozarządowe w realizowaniu inwestycji i jakie procesy oraz narzędzia mogą zmniejszać ich negatywny wpływ na lokalną społeczność i środowisko.

Prezeska PIHRB w gronie edytorów czasopisma naukowego „The Business and Human Rights Journal” publikowanego przez Cambridge University Press.

Prezeska PIHRB w gronie edytorów czasopisma naukowego „The Business and Human Rights Journal” publikowanego przez Cambridge University Press.

Z przyjemnością informujemy, że Beata Faracik, prezeska instytutu, została zaproszona do grona członków panelu edytorów sekcji „Developments in the Field czasopisma naukowego „The Business and Human Rights Journal” Cambridge University Press.

To dla nas duże wyróżnienie, będące wyrazem docenienia naszej wiedzy i działań na rzecz kształtowaniu ram prawnych i polityk istotnych z punktu wiedzenia praw człowieka i biznesu.

Zgromadzenie Ogólne Koalicji ECCJ po raz pierwszy w Polsce! 7-8 maja 2019

Zgromadzenie Ogólne Koalicji ECCJ po raz pierwszy w Polsce! 7-8 maja 2019

W dniach 7-8 maja 2019 r. Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu miał przyjemność być gospodarzem dwudniowego Zgromadzenia Ogólne ECCJ – European Coalition for Corporate Justice, które po raz pierwszy odbyło się w Polce.

W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele ponad 20 organizacji członkowskich ECCj oraz gości reprezentujących organizacje pozarządowe zainteresowane tematyką poruszaną na spotkaniu oraz prawników.

W czasie spotkania uczestnicy mieli okazję posłuchać o poziomie poszanownia praw człowieka w kontekście biznesu w Polsce ale i podyskutować z członkiem Grupy Roboczej ONZ dot. biznesu i praw człowieka nt. potrzeby wypracowania umowy międzynarodowej w obszarze praw człowieka i biznesu.

Ponadto po ciekawej dyskusji dołączyła do Koalicji organizacja reprezentująca koalicję/platformę narodową Luxemburga.

Ze szczegółową Agendą spotkania można się zapsdoznać tutaj.

Strona internetowa European Coalition for Corporate Justice

Skip to content