Prawo do warunków pracy spełniających wymagania dot. bezp. i higieny

The right to safe and hygienic working conditions

Право на труд в условиях, отвечающих требованиям безопасности и гигиены

Tradycyjne rozumienie prawa w relacji państwo – jednostka

Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i wypoczynku jest jednym z elementów prawa każdego (czyli zarówno pracowników jak i osób zatrudnionych na innej podstawie, samozatrudnionych, a nawet pracowników tzw. szarej strefy) do korzystania ze sprawiedliwych i korzystnych warunków pracy.

Państwa mają obowiązek m.in.:

  • tworzenia ustawodawstwa i przepisów wykonawczych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • formułowanie, przyjmowanie i wdrażanie polityk krajowych w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy;
  • gwarantowania partycypacji i konsultacji pracowniczych w zakresie organizowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy;
  • ustalania obowiązków stron stosunku pracy w tym zakresie, jak również podejmowania działań w zakresie szkolenia, nauczania, informowania i sprawozdawczości w tej dziedzinie;
  • zagwarantowania, że pracodawcy, którzy naruszają normy bezpieczeństwa, będą odpowiednio karani;
  • tworzenia stosownego systemu inspekcji (np. w Polsce to m.in. Państwowa Inspekcja Pracy) oraz możliwości karania wykrytych naruszeń.

Jak to prawo rozumieć w kontekście biznesu?

Firmy (i inne podmioty oraz osoby prywatne zatrudniające pracowników) mają obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy zgodnych z zasadami higieny.

W ramach tego obowiązku należy m.in.:

  • przeprowadzić analizę bezpieczeństwa w miejscu pracy i informować pracowników o możliwych zagrożeniach,
  • zapewnić badania profilaktyczne przed dopuszczeniem pracownika do pracy,
  • przeprowadzać szkolenia BHP,
  • zapewniać odzież, obuwie robocze i środki ochrony osobistej, jeśli rodzaj pracy tego wymaga,
  • zapewniać, aby pomieszczenia, maszyny, urządzenia i narzędzia były zgodne z normami bezpieczeństwa,
  • zapobiegać wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym,
    szanować prawo pracownika do zaprzestania pracy w razie niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia,
  • współpracować ze związkami zawodowymi, społecznym inspektorem pracy i Państwową Inspekcją Pracy w zakresie BHP,
    przestrzegać prawa do wypoczynku (co obejmuje także m.in. brak obowiązku sprawdzania maila i kontaktu telefonicznego w czasie urlopu),
  • zapewnić odpowiednie warunki pracy pracownikom młodocianym, uczniom,
  • przestrzegać praw pracownic w ciąży, karmiących oraz prawa do korzystania z urlopów dla pracowników-rodziców (urlop macierzyński, rodzicielski, ojcowski, wychowawczy),
  • dostosować miejsce pracy do potrzeb pracownika z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Przykład pozytywny

Spawacze w firmie A od pewnego czasu spawali wolniej i mniej dokładnie niż dotychczas, a jednocześnie zgłaszali brygadzistom, że okulary do spawania są niskiej jakości i to jest powodem spadku jakości pracy. Pracodawca zakupił kilka rodzajów okularów, rozdał je pracownikom do testowania i większość z nich uznała, że najlepsze są okulary ochronne marki M. Firma w ramach wymiany środków ochrony indywidualnej kupiła dla pracowników okulary marki M, co zwiększyło bezpieczeństwo oraz poprawiło wydajność pracy.

Każdy pracownik rozpoczynający pracę w firmie konsultingowej Z ma robioną ocenę stanowiska pracy oraz dobierany taki sprzęt, który zminimalizuje ryzyko wystąpienia problemów z kręgosłupem, zespołem cieśni nadgarstka lub innymi schorzeniami.

Firma organizuje dla pracowników dobrowolne 20-minutowe ćwiczenia w czasie godzinnej przerwy obiadowej, by zachęcić pracowników do aktywności fizycznej,