O wartości synergii – czyli o współpracy ZZ z NGOs na warsztacie dot. Wytycznych OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych, 23-24.10.2014

Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych a Związki Zawodowe. 

Rekomendacje do odpowiedzialnego prowadzenia biznesu w skali globalnej, a perspektywy współpracy.

23-24.X.2014, Katowice

Wdniach 23 i 24 października odbyło się w Katowicach szkolenie dla związków zawodowych z krajów Grupy Wyszehradzkiej dotyczące stosowania Wytycznych OECD w działalności związkowej oraz na rzecz poprawy i przestrzegania standardów pracy w przedsiębiorstwach wielonarodowych. Jednym z celów było także utworzenie nieformalnej sieci wsparcia w regionie.
W krajach takich jak Polska, Czechy, Słowacja, Węgry bezpośrednie inwestycje zagraniczne odgrywają istotną rolę w rozwoju gospodarczym i społecznym. Niestety firmy te nie zawsze stosują takie same standardy np. w obszarze zatrudnienia, która są stosowane w spółkach matkach. Ważne jest by zarówno pracownicy jak i inni interesariusze mogli bronić się przed nieodpowiedzialnym działaniem firm oraz posiadali narzędzia, dzięki którym możliwe będzie wyegzekwowanie właściwego postępowania międzynarodowych korporacji a także budowania dialogu i poprawnych relacji z pracodawcą
i interesariuszami. Istotna w tym procesie jest rola, którą odgrywają Krajowe Punkty Kontaktowe OECD.

Podczas seminarium uczestnicy mogli się zapoznać z tym jak funkcjonują Krajowe Punkty Kontaktowe w poszczególnych krajach Europy Środkowo Wschodniej, a takżezapoznać się z pracą mediatora oraz możliwościamiwykorzystania mediacji do budowania relacji z pracodawcą. Uczestnicy mieli też szansę porównać działanie punktów kontaktowych w ich krajach do funkcjonowania francuskiego Krajowego Punktu Kontaktowego OECD. Przedstawiciele związków zawodowych wymienili się doświadczeniami, a także przygotowali potencjalne zawiadomienia o naruszeniu Wytycznych OECD.

Dyskutowane były także możliwości poprawy funkcjonowania Krajów Punktów Kontaktowych OECD, zaś Joanna Szymonek reprezentująca Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu przedstawiła możliwości w zakresie współpracy związków zawodowych oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego w obszarze monitorowania postępowania korporacyjnego.

Seminarium było zorganizowane dzięki współpracy:

Fundacji im. Friedricha Eberta, Komitetu Doradczego Związków Zawodowych przy OECD oraz Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych.

Program warsztatów

 

Wytyczne OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych

Wytyczne OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych (Wytyczne OECD) wskazują zalecenia do odpowiedzialnego prowadzenia biznesu, które są wdrażane i wprowadzane przez rządy krajowe. Zaktualizowane w 2011 r., regulują szerokie spectrum tematów, w tym: zatrudnienie i stosunki pracownicze, ujawnianie informacji, prawa człowieka, środowisko, walkę z korupcją, prawa konsumentów, naukę i technologię, konkurencję i opodatkowanie. Wytyczne odnoszą się do oddziałów firm wielonarodowych, ich poddostawców, podwykonawców, franczyzobiorców i franczyzodawców, a także innych partnerów biznesowych. Rządy, które zdecydowały się na respektowanie Wytycznych OECD, mają obowiązek uruchomienia mechanizmu egzekwowania ich przestrzegania – Krajowych Punktów Kontaktowych (KPK). Związki zawodowe i organizacje pozarządowe mają prawo zgłaszania do KPK spraw dotyczących złamania Wytycznych. Ponadto KPK są zobowiązane do stałej współpracy z partnerami społecznymi.

Publikacja zawierająca polską wersję Wytycznych ONZ dot. biznesu i praw człowieka już dostępna!

22 października 2014 r.

INFORMACJA PRASOWA

POLSKA WERSJA WYTYCZNYCH ONZ DOTYCZĄCYCH BIZNESU I PRAW CZŁOWIEKA

Dzięki współpracy Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” i Fundacji im. Friedricha Eberta opublikowana została polska wersja językowa  Wytycznych dotyczących biznesu i praw człowieka: Wdrażanie Dokumentu Ramowego ONZ „Chronić, Szanować, Naprawiać” (oryg. UN Guiding Principles on Business and Human Rights: Implementing the United Nations “Protect, Respect and Remedy” Framework; dalej: Wytyczne). Publikacja zawiera pełen tekst przyjętych jednomyślnie przez Radę Praw Człowieka ONZ w czerwcu 2011 r. Wytycznych wraz z komentarzem.

Wytyczne stanowią jedno z kluczowych narzędzi dotyczących przestrzegania praw człowieka w codziennej praktyce prowadzenia działalności gospodarczej i pomagających realizować strategię z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu. Uznane za wspólny punkt odniesienia, swoiste ramy umożliwiające spójne i komplementarne względem siebie działania wszystkich interesariuszy na rzecz poszanowania praw człowieka w kontekście biznesu, są one instrumentem służącym m.in. do wyrównywania szans między jednostką a biznesem, poprzez wdrażanie procedur poszanowania prawa i zapobiegania jego naruszeniom, skuteczniejszego wywiązywania się państwa z obowiązku ochrony swoich obywateli przed bezprawnym działaniem firm, a także zapewnienie dostępu ofiar negatywnego wpływu biznesu do środków zaradczych. Wytyczne wskazują kto, co i jak powinien robić by zapewnić poszanowanie praw człowieka przez biznes. Podkreślają, że cel ów można osiągnąć wyłącznie dzięki współdziałaniu wszystkich stron i wywiązaniu się przez nie odpowiednio z:

  1. obowiązku państw do zapewnienia ochrony praw człowieka (state duty to protect)
  2. odpowiedzialności przedsiębiorstw za przestrzeganie praw człowieka (corporate responsibility to respect), oraz
  3. zapewnienia sprawnego i efektywnego funkcjonowania państwowych i pozapaństwowych, sądowych i pozasądowych mechanizmów rozpatrywania skarg i dochodzenia zadośćuczynienia i/lub odszkodowania w przypadku naruszeń praw człowieka przez przedsiębiorstwa (access to remedy).

Wytyczne stanowią zwieńczenie 6-letnich wysiłków Specjalnego Przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONS ds. praw człowieka i biznesu, obejmujących ponad 40 konsultacji z wszystkimi grupami interesariuszy na wszystkich kontynentach, kilka tysięcy stron analiz i opracowań oraz wnioski z okresu testowania Wytycznych przez korporacje międzynarodowe zrzeszone w inicjatywie Business Leaders Initiative for Human Rights.

Należy podkreślić, że dokument ten w znaczącym stopniu wpłynął na treść standardów dotyczących CSR na świecie, w tym m.in. Wytycznych OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych, definicję CSR przyjętą przez Komisję Europejską, IFC Performance Standards czy ISO 26000. Szereg państw podjęło także działania na rzecz wypracowania i wdrożenia Krajowych Planów Wdrażania Wytycznych ONZ. Państwa Członkowskie UE, w tym Polska, zawarły takie zobowiązanie w Strategii Ramowej i Planie Działania UE w zakresie praw człowieka i demokratyzacji z 2012 r.

Dotychczas pełny tekst Wytycznych dostępny był jedynie w języku angielskim i innych językach urzędowych ONZ[1], co znacznie ograniczało możliwość wykorzystania tego narzędzia przez administrację publiczną jak i przez interesariuszy polskich – biznes i pracodawców, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, czy związki zawodowe.

Obecne tłumaczenie mimo, iż nie jest oficjalnym tłumaczeniem ONZ stanowi więc istotne narzędzie nie tylko podnoszące świadomość różnych grup interesariuszy, działających na poziomie krajowym i międzynarodowym, ale także przyczyniające się do redukcji zjawiska stosowania podwójnych standardów w respektowaniu praw człowieka w różnych lokalizacjach prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem dr Michael K. Addo, Przewodniczącego Grupy Roboczej ONZ ds. Biznesu i Praw Człowieka:

„niniejsze tłumaczenie jako wspólny punkt odniesienia umożliwiający zrozumienie i zastosowanie Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka, wpłynie na rozwój dobrych praktyk, które będą udostępniane także interesariuszom z innych jurysdykcji.”

Mamy nadzieję, że niniejsza publikacja ułatwi rozpoczęcie prac nad wdrażaniem Wytycznych ONZ w Polsce przez wszystkie te grupy i będzie stanowić pierwszy krok na drodze do wypracowania Krajowego Planu Wdrażania Wytycznych ONZ dot. biznesu i praw człowieka w Polsce.

 

Link do publikacji: http://pihrb.org/wp-content/uploads/2014/10/Wytyczne-ONZ-UNGPs-BHR-PL_web_PIHRB.pdf

 

Osoby do kontaktu w sprawie Wytycznych:

Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu

Beata Faracik (beata.faracik@pihrb.org; + 48 503 111 721)

Joanna Szymonek (joanna.szymonek@pihrb.org; + 48 696 947 418)

[1] Dotychczas dostępne było jedynie częściowe tłumaczenie Wytycznych, dzięki wysiłkowi podjętemu przez Sekcję Praw Człowieka i Biznesu Instytutu Allerhanda i Komisję Krajową NSZZ „Solidarność” w 2013 r. w związku z organizacją konferencji międzynarodowej „Implementacja Wytycznych ONZ ds. Biznesu i Praw Człowieka. Szanse, Wyzwania i Krajowy Plan Wdrażania Wytycznych ONZ”.

9.10.2014 – PIHRB na konferencji dot. przeciwdziałania handlowi ludźmi „Odpowiedzialny biznes i współpraca instytucjonalna”

Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu,  na specjalne zaproszenie Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM), wziął udział w konferencji zorganizowanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych  pod tytułem „ODPOWIEDZIALNY BIZNES I WSPÓŁPRACA INSTYTUCJONALNA – przeciwdziałanie handlowi ludźmi, pracy przymusowej i łamaniu praw pracowniczych migrantów.” Celem spotkania była dyskusja o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, pracy przymusowej i łamaniu praw pracowniczych migrantów.  Instytut reprezentowała Joanna Szymonek, Wiceprezes PIHRB.

Konferencja zorganizowana 9 października 2014 r. wpisuje się w działania w ramach projektu ADSTRINGO – przeciwdziałanie handlowi  ludźmi do pracy przymusowej poprzez  usprawnienie współpracy, diagnozę problemów i wzmocnienie systemowego podejścia w Polsce i Federacji Rosyjskiej. Projekt realizowany jest w Polsce przez Międzynarodową Organizację ds. Migracji,  Ministerstwo Spraw Wewnętrznych – Departament Polityki  Migracyjnej i Ośrodek Badań Handlu Ludźmi Uniwersytetu Warszawskiego, i koordynowany przez Radę Państw Morza Bałtyckiego.

Podczas spotkania omawiane były rezultaty projektu, a  także kwestie  związane ze współczesnymi wyzwaniami skutecznego współdziałania na rzecz ochrony pracowników migrujących, jak również próby i możliwości zaangażowania sektora biznesu do podejmowania działań uwzględniających ryzyko wystąpienia naruszeń praw pracowniczych w kontekście migracji i pracy przymusowej.

Skuteczna walka ze zjawiskami handlu ludźmi i pracy przymusowej wymaga wspólnych  działań  wielu interesariuszy – zarówno na poziomie krajowym jak i międzynarodowym.  Kwestie takiej współpracy były przedmiotem obrad i dyskusji panelowych podczas spotkania.

Wśród narzędzi, które mogą być stosowane przez biznes aby zapobiec powstaniu ryzyka naruszeń praw człowieka w kontekście  pracy migrantów, pracy przymusowej i handlu ludźmi są Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, a także Wytyczne sektorowe KE dla agencji pracy, w których konsultacjach uczestniczyła także Beata Faracik, Prezeska PIHRB.

Serdecznie zapraszamy Państwa do lektury i wdrażania Wytycznych!

Linki:

Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka (ONZ, 2011)

Wytyczne sektorowe dla agencji pracy (Komisja Europejska, 2012)

 

Europejskie Igrzyska – Baku 2015 i prawa człowieka

Komunikat prasowy dotyczący interwencji

Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu

w sprawie sponsoringu Europejskich Igrzysk Olimpijskich w Azerbejdżanie

 

W 2012 roku Europejski Komitet Olimpijski zadecydował o zorganizowaniu nowej imprezy sportowej – Igrzysk Europejskich,  na wzór igrzysk panamerykańskich, azjatyckich czy afrykańskich. Pierwsze takie igrzyska odbędą się w 2015 roku w Baku, stolicy państwa, w którym powszechnie łamane są prawa człowieka i przetrzymywanych jest ponad 100 więźniów politycznych.

Do dnia dzisiejszego sześć firm międzynarodowych tj. McDonald’s, BP, Procter & Gamble, Nar Mobile, Tissot oraz Tickethour otrzymało status Oficjalnego Partnera Igrzysk, a niektóre z nich podpisały kontrakty sponsorskie z Narodowym Komitetem Olimpijskim Republiki Azerbejdżanu.

Dnia 5 września 2014 roku Helsińska Fundacja Praw Człowieka oraz Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu wraz z 40 organizacjami z Europy Centralnej i Wschodniej oraz Unii Europejskiej wystosowały list do wymienionych firm. Organizacje zwróciły uwagę firm na sytuację praw człowieka w Azerbejdżanie oraz na represje wobec organizacji pozarządowych jakie miały miejsce w ostatnich tygodniach, w szczególności na areszt zastosowany wobec czterech obrońców praw człowieka: Leyli i Arifa Yunusów, Rasula Jafarova oraz Intigama Aliyeva. Organizacje wytknęły sponsorom potencjalny współudział w łamaniu praw człowieka poprzez sponsorowanie sportowego mega-wydarzenia.

Organizacje wytknęły Oficjalnym Partnerom Igrzysk, że poprzez swoje zaangażowanie finansowe w organizację Igrzysk narażają się na potencjalny współudział w łamaniu praw człowieka przez reżim Azerbejdżanu. Jest bowiem wielce prawdopodobne, że podobnie jak w przypadku Eurowizji, ‘efektem ubocznym’ ich organizacji będą naruszenia praw człowieka związane m.in. z przymusowymi wysiedleniami ludności z terenów przeznaczonych pod infrastrukturę sportową i hotelową czy ‘uciszaniem’ obrońców praw człowieka. W liście czytamy, że według Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka przedsiębiorstwa mają obowiązek przestrzegania praw człowieka oraz zapobiegania i/lub złagodzenia negatywnych skutków swojej działalności w tym zakresie. Niewątpliwie to postanowienie należy stosować również wobec firm sponsorujących lub w inny sposób angażujących się w organizację wydarzeń sportowych. Organizacje zadały ponadto pytania dotyczące m.in. tego czy międzynarodowe firmy wzięły pod uwagę sytuację polityczną w kraju, w szczególności długotrwałe represje wobec społeczeństwa obywatelskiego i aresztowania obrońców praw człowieka, które miały miejsce w lipcu i sierpniu 2014 roku.

Firmy miały czas na odpowiedź na zadane pytania do 16 września 2014 roku. Do czasu publikacji niniejszego komunikatu, odpowiedzi udzieliły 2 firmy.  Tissot  podkreśliła, że jej zaangażowanie w organizację igrzysk wiąże się wyłącznie z zapewnieniem usług mierzenia czasu, a więc ma charakter techniczny, służąc rozgrywkom sportowców i nie obejmuje sponsoringu.  Z listu McDonald’s Corporation, wynika natomiast, że to jedynie lokalny licencjobiorca McDonald’s publicznie wyraził poparcie dla Igrzysk, natomiast ani McDonald’s Corporation ani w/w lokalny licencjobiorca nie są oficjalnymi sponsorami, nie przekazali finansowego wsparcia komitetowi organizacyjnemu, natomiast ich wsparcie ma jedynie na celu zwrócenie uwagi ich klientów na Igrzyska. List nie odnosi się jednak do informacji dotyczących statusu McDonald’s jako firmy ‘Oficjalnie Wspierającej’ (oryg. Official Supporter) Igrzyska, w tym dotyczących takich kwestii jak podwójny branding (McDonald’s i Baku2015) w restauracjach McDonald’s, in-store messaging czy kampanie marketingowe mające na celu przekazanie informacji o inauguracyjnych Igrzysk Europejskich Baku 2015.

Listy do firm jak i otrzymane odpowiedzi zostały zamieszczone poniżej.

W dniu dzisiejszym głos w sprawie wpływu firm międzynarodowych na realizację praw człowieka w Azerbejdżanie zabrały także organizacje pozarządowe z Azerbejdżanu, które wystosowały list do BP podkreślając wpływ ‘kontraktu stulecia’ na aktualną sytuację w kraju a także zorganizowały protest przed siedzibą BP.   List sygnowało także kilkanaście organizacji z całej Europy. Więcej informacji na temat tej akcji znajduje się tutaj. Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu jest jednym z sygnatariuszy listu.

Szczegółowych informacji na temat inicjatywy udzielają:

Dominika Bychawska-Siniarska, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, tel. 504 080 152

Beata Faracik, Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu, tel. 503 111 721

 

PRESS RELEASE _ PDF 

 

LISTY I ODPOWIEDZI:

List do Coca-Cola 

List do BP     Odpowiedź BP    Drugi list do BP

List do McDonald’s      Odpowiedź McDonald’s     Drugi list do McDonald’s

List do P&G   Odpowiedź P&G

List do Tissot/SwatchGroup      Odpowiedź Tissot

List to Nar Mobile

List do Tickethour

 

 

Szkolenie: Budowanie relacji pracowniczych, Zabrze 12.09.2014

W dniu 12 września br., wraz z ekspertami TÜV Rheinland Polska specjalizującymi się w zakresie społecznej odpowiedzialności, dzieliliśmy się wiedzą z zakresu standardów pracy oraz budowania i kształtowania relacji pracownik-pracodawca.
Dyskutowaliśmy o standardach światowych, krajowych, dobrych i złych rozwiązaniach stosowanych przez biznes oraz konsekwencjach, które się z nimi wiążą.

Ekspertom życzymy powodzenia oraz wielu spotkań z polskimi, dobrymi praktykami w zakresie dialogu z pracownikami!

PIHRB w Azji

Naszą ekspertyzę doceniono także w Azji. Ekspertka a zarazem Prezeska Instytutu, Beata Faracik, została zaproszona do udziału w 14th Nieformalnym Seminarium ASEM nt. Praw Człowieka, które jest poświęcone problematyce Biznesu i Praw Człowieka, a odbędzie się w listopadzie w Hanoi w Wietnamie. Więcej informacji na temat seminarium można znaleźć tutaj