utworzone przez Grażyna Puławska | maj 31, 2025 | Informacje prasowe, News, Wystąpienia eksperckie
W dniach 31 maja i 1 czerwca 2025 r. już po raz drugi bierzemy udział w Święcie Wolności i Praw Obywatelskich w Gdańsku – jednym z najważniejszych wydarzeń społecznych w Polsce, które upamiętnia przełomowe wybory z 4 czerwca 1989 roku i narodziny społeczeństwa obywatelskiego w naszym kraju.
Czym są Dni Wolności i Praw Obywatelskich?
Dni Wolności i Praw Obywatelskich to coroczne święto, podczas którego spotykają się przedstawiciele organizacji pozarządowych, aktywiści, eksperci, mieszkańcy Gdańska i goście z całej Polski. Wydarzenie jest okazją do wspólnego świętowania wartości takich jak wolność, demokracja, solidarność i poszanowanie praw człowieka. To także przestrzeń do rozmów o wyzwaniach współczesności, wymiany doświadczeń oraz budowania nowych inicjatyw społecznych.
W tym roku w przestrzeni 100cznia spotyka się ponad 200 organizacji pozarządowych z całego kraju. Program obejmuje debaty, warsztaty, inspirujące spotkania, quizy, spektakle oraz specjalne przestrzenie dedykowane NGO i strefę dziecięcą z kreatywnymi animacjami.
Nasza obecność
Znajdziecie nas w Strefie Społecznej #4 – zapraszamy do odwiedzenia naszego stoiska, rozmów o prawach człowieka w biznesie, odpowiedzialności społecznej i zrównoważonym rozwoju. Chętnie podzielimy się wiedzą, doświadczeniami oraz materiałami edukacyjnymi.
Finansowanie
Udział Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu w wydarzeniu jest możliwy dzięki dofinansowaniu przez organizatorów wydarzenia – Fundację Gdańską oraz Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW PROO) w ramach dotacji z NIW PROO 5 w ścieżce „Życie publiczne” (dotacja zgodnie z umową nr 207/PROO/5/2025, wniosek nr 78290, w wysokości łącznej na kilka działań w tym udział w Święcie Wolności i Praw Obywatelskich – 16 832,60 zł.) oraz środki własne PIHRB. Dziękujemy za wsparcie, które umożliwia nam aktywny udział w tym wyjątkowym wydarzeniu.
utworzone przez Grażyna Puławska | maj 28, 2025 | Informacje prasowe, News, Wystąpienia eksperckie
28 maja 2025 r. w NOVA School of Law w Lizbonie odbył się warsztat dla decydentów „Workshop for Policymakers on Transposing the CSDDD: Navigating Legal Uncertainties amidst the Omnibus proposal and Implementation Challenges”, zorganizowany przez NOVA Centre on Business, Human Rights and the Environment (NOVA BHRE), British Institute of International and Comparative Law (BIICL) oraz HIVA Research Institute for Work and Society & Leuven Centre for Global Governance Studies (KU Leuven).
Informacje o warsztacie
W wydarzeniu wzięło udział ok. 20 przedstawicieli administracji publicznej z 9 państw oraz ponad 30 ekspertek i ekspertów z ponad 15 krajów z 4 kontynentów – reprezentujących środowisko akademickie, organizacje międzynarodowe, instytucje publiczne, biznes oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Warsztat miał charakter zamknięty i był adresowany przede wszystkim do osób zaangażowanych w przygotowanie krajowych przepisów wdrażających dyrektywę CSDDD.
Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu reprezentowała Beata Faracik, prezeska zarządu PIHRB, zaproszona jako jedna z ekspertek. W swojej wypowiedzi dzieliła się praktycznymi doświadczeniami z pracy Instytutu na styku biznesu, administracji publicznej i organizacji pozarządowych w obszarze należytej staranności w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska oraz wdrażania standardów HREDD (human rights and environmental due diligence) w Polsce.
Program warsztatu obejmował m.in.:
-
Porównanie doświadczeń z różnych krajów, które już przyjęły krajowe regulacje w obszarze obowiązkowej należytej staranności (m.in. Francja, Niemcy, Norwegia) oraz przykłady dobrych praktyk ze strony przedsiębiorstw.
-
Wyzwania związane z transpozycją CSDDD – w tym zagadnienia pewności prawa, roli i zasobów organów nadzorczych oraz koordynacji z istniejącymi instytucjami (np. Krajowy Punkt Kontaktowy OECD).
-
Środki towarzyszące – wsparcie dla przedsiębiorstw (w tym MŚP) poprzez wytyczne, schematy sektorowe, zaangażowanie interesariuszy i działania budujące kompetencje, a także wzmocnienie roli organizacji społeczeństwa obywatelskiego.
-
Praktyczne wskazówki dla decydentów dotyczące kolejnych kroków w procesie dostosowywania krajowych przepisów do wymogów dyrektywy CSDDD oraz współpracy z biznesem i interesariuszami.
Celem warsztatu było wsparcie osób odpowiedzialnych za kształtowanie prawa w państwach członkowskich UE w projektowaniu takich rozwiązań legislacyjnych, które z jednej strony zapewnią zgodność z CSDDD i innymi regulacjami unijnymi, z drugiej – będą realnie wspierać przedsiębiorstwa w wypełnianiu obowiązków należytej staranności oraz wzmacniać ochronę praw człowieka i środowiska w globalnych łańcuchach wartości.
Finansowanie
Udział Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu w wydarzeniu jest możliwy dzięki dofinansowaniu przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW PROO) w ramach dotacji z NIW PROO 5 w ścieżce „Życie publiczne” (dotacja zgodnie z umową nr 207/PROO/5/2025, wniosek nr 78290, w wysokości łącznej na kilka działań w tym udział w warsztatach dla decydentów nt. transpozycji dyrektywy CSDDD w Lizbonie – 16 832,60 zł.) oraz środki własne PIHRB. Dziękujemy za wsparcie, które umożliwiło nam aktywny udział w tym wyjątkowym wydarzeniu.
Materiały dodatkowe:
utworzone przez Grażyna Puławska | maj 25, 2025 | Informacje prasowe, News, Wystąpienia eksperckie
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich (ERPO) wszczął dochodzenie dotyczące przygotowania przez Komisję Europejską pierwszego pakietu uproszczeń „Omnibus”. To odpowiedź na skargę złożoną przez szeroką koalicję organizacji pozarządowych, w tym European Coalition for Corporate Justice, ClientEarth, Anti-Slavery International, Clean Clothes Campaign, Friends of the Earth Europe, Global Witness, Notre Affaire À Tous oraz T&E.
Dochodzenie obejmie przegląd dokumentów Komisji oraz spotkania z jej przedstawicielami przed 18 czerwca. Organizacje pozarządowe z zadowoleniem przyjęły decyzję ERPO o zbadaniu, czy Komisja naruszyła własne Wytyczne dotyczące Lepszego Stanowienia Prawa podczas przygotowywania propozycji „Omnibus”.
NGOsy zarzucały Komisji m.in. niewłaściwe zarządzanie procesem legislacyjnym, brak oceny skutków oraz pominięcie szerokich konsultacji społecznych.
„Komisja złamała własne zasady. Wprowadzanie daleko idących zmian bez konsultacji społecznych i oceny wpływu na klimat nie powinno mieć miejsca w unijnym procesie legislacyjnym.”
— Nele Meyer, dyrektorka European Coalition for Corporate Justice (ECCJ)
Organizacje podkreślają, że działania Komisji podważają demokratyczną legitymację procesu legislacyjnego oraz zagrażają praworządności, uniemożliwiając decydentom podjęcie świadomych decyzji dotyczących klimatu, środowiska, praw człowieka i gospodarki.
„Propozycja Omnibus to drzwi dla korporacyjnych nadużyć i zdrada ofiar. Zamienia wypracowane zabezpieczenia klimatyczne i praw człowieka w puste obietnice. Dochodzenie Rzecznika to szansa, by zatrzymać ten proces.”
— Nele Meyer, dyrektorka European Coalition for Corporate Justice (ECCJ)
Informacje na temat kontekstu rozpoczęcia postępowania przez ERPO
W ostatnich miesiącach organizacje pozarządowe, związki zawodowe oraz przedstawiciele biznesu aktywnie sprzeciwiali się propozycji „Omnibus” Komisji Europejskiej. Podkreślano m.in., że inwestycje i konkurencyjność – na których ponoć Komisji zależy – opierają się na stabilności politycznej oraz przewidywalności prawa, a sposób przygotowania i procedowania propozycji pakietu Omnibus zdecydowanie im nie sprzyja.
W lutym 2025 r. ECCJ i jej sieć określiły propozycję mianem katastrofalnej, a prawnicy ClientEarth skrytykowali ją za znaczące osłabienie odpowiedzialności korporacyjnej – ograniczając obowiązki należytej staranności tylko do bezpośrednich partnerów biznesowych i rozmywając wymogi dotyczące planów transformacji klimatycznej. Propozycja spotkała się również z krytyką za osłabienie działań firm w zakresie walki z nowoczesnym niewolnictwem w globalnych łańcuchach dostaw.
W odpowiedzi ponad 362 organizacje społeczne wystosowały wspólne oświadczenie, wzywając Parlament Europejski i Radę do odrzucenia proponowanych zmian, które mogą osłabić zobowiązania firm w zakresie odpowiedzialności oraz ochrony praw człowieka i środowiska.
Mimo tych obaw prace nad propozycją, która obecnie jest rozpatrywana przez Parlament Europejski i Radę, są kontynuowane W marcu Rada zgodziła się na opóźnienie wdrożenia CSDDD, a 3 kwietnia 2025 r. Parlament Europejski również poparł to rozwiązanie, dając ustawodawcom więcej czasu na renegocjacje. W efekcie, 18 kwietnia koalicja ośmiu organizacji pozarządowych złożyła skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.
Więcej: Informacja Prasowa w języku angielskim (oryginalne)
utworzone przez Grażyna Puławska | maj 19, 2025 | Informacje prasowe, News, Wystąpienia eksperckie
Ponad 90 wiodących europejskich ekonomistów z różnych krajów UE podpisało się pod opublikowanym w dniu 19 maja 2025 r. oświadczeniem w sprawie pakietu Omnibus I, którego propozycja została w lutym br. przedstawiona przez Komisji Europejskiej.
Ekonomiści twierdzą, że Omnibus I stanowi poważny krok wstecz, który może zagrozić globalnemu przywództwu UE w zakresie zrównoważonego rozwoju i praw człowieka. Ekonomiści wskazują we wspólnym oświadczeniu, że próby osłabienia Dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD) oraz Dyrektywy w sprawie sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSRD) w ramach pakietu Omnibus I Komisji Europejskiej są nie tylko politycznie krótkowzroczne, ale również ekonomicznie nieuzasadnione. Sygnatariusze oświadczenia wezwali też Komisję Europejską, Radę UE oraz członków Parlamentu Europejskiego do zapewnienia terminowego i ambitnego wdrożenia CSDDD oraz innych regulacji umożliwiających realizację Europejskiego Zielonego Ładu.
Czego dotyczy oświadczenie?
Oświadczenie koncentruje się na pakiecie Omnibus I, który zakłada zniesienie części najbardziej innowacyjnych regulacji dotyczących zrównoważonego rozwoju – w tym dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD) – zanim jeszcze zostaną one wdrożone. Komisja Europejska oraz zwolennicy pakietu, w tym największe lobby korporacyjne z UE i USA, argumentują, że obecne ramy dotyczące należytej staranności i sprawozdawczości w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska ograniczają działalność europejskich firm i przyczyniają się do pogorszenia kondycji gospodarki europejskiej.
Głos ekonomistów
Ekonomiści, którzy przygotowali i popierają to oświadczenie, stanowczo nie zgadzają się z powyższym stanowiskiem. Zwracają uwagę, że choć nadmierna biurokracja może być wyzwaniem dla przedsiębiorstw, wiele opóźnień w procedurach administracyjnych wynika z chronicznego niedofinansowania instytucji publicznych. Ich zdaniem, przyczyn pogorszenia sytuacji gospodarczej należy szukać w innych, strukturalnych problemach, takich jak:
- kryzys cen energii,
- słabość modelu gospodarczego opartego na eksporcie,
- spadek popytu wewnętrznego w Europie,
- zaległości inwestycyjne w infrastrukturze publicznej i usługach,
- brak odpowiednich polityk przemysłowych w kluczowych sektorach (np. OZE, elektromobilność),
- niedobór wykwalifikowanej siły roboczej.
Wspólne oświadczenie ekonomistów obala twierdzenie, jakoby regulacje dotyczące zrównoważonego rozwoju negatywnie wpływały na konkurencyjność. Zamiast tego, eksperci wyjaśniają oni podstawowe czynniki strukturalne przyczyniające się do spowolnienia gospodarczego Europy, począwszy od wieloletnich zaległości inwestycyjnych w infrastrukturze publicznej i usługach publicznych spowodowanych spadkiem popytu krajowego w Europie, poprzez politykę niskich płac, aż po redystrybucję korzyści społecznych z dołu do góry. Ponadto podkreślają, że regulacje dotyczące zrównoważonego rozwoju zaczynają przynosić efekty, a wszelkie zmiany w istniejących ramach mogłyby poważnie podważyć strukturę prawną i stworzyć niepewność dla inwestorów.
Kluczowe ustalenia podkreślone w ich oświadczeniu obejmują:
- Znikome koszty zgodności dla dużych przedsiębiorstw przy wdrażaniu obowiązków należytej staranności – średnio jedynie 0,009% przychodów (badanie London School of Economics).
- Przedsiębiorstwa popierają obowiązki należytej staranności; na przykład tylko 7% niemieckich firm sprzeciwia się takim środkom (Handelsblatt Research Institute, 2024).
- Ryzyko dla zaufania inwestorów i spójności regulacyjnej w przypadku wycofania przepisów dotyczących zrównoważonego rozwoju. ochrony środowiska są dla dużych przedsiębiorstw relatywnie niewielkie.
Dlaczego to ważne?
CSDDD i Europejski Zielony Ład stanowią fundament budowania długoterminowej odporności gospodarczej Unii Europejskiej. Obecnie Parlament Europejski oraz Rada UE pracują nad swoim stanowiskiem wobec pakietu Omnibus. Niestety, w debacie coraz częściej argumenty merytoryczne ustępują miejsca politycznym przekonaniom i populizmowi. Oświadczenie ekonomistów ma na celu zwrócenie uwagi na fakty i realne wyzwania, by sprowokować działania adresujące prawdziwe przyczyny aktualnego stanu gospodarki europejskiej.
Treść oświadczenia wraz z listą sygnatariuszy oraz informacja prasowa są dostępne tutaj:
utworzone przez Grażyna Puławska | kwi 22, 2025 | Informacje prasowe, News, Wystąpienia eksperckie
W pierwszej połowie kwietnia br. uczestniczyliśmy w zorganizowanym przez OECD Watch spotkaniu organizacji członkowskich czyli OECD Watch Global Gathering (8–10 kwietnia 2025 r.) oraz towarzyszącym mu wydarzeniom i spotkaniom. Global Gathering było współorganizowane przez Business and Human Rights Association Türkiye, Center for Spatial Justice i Transparency International Türkiye. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 60 przedstawicieli 47 organizacji społeczeństwa obywatelskiego z 29 krajów, a także reprezentanci środowisk akademickich i OECD.
Główne cele i tematy spotkania
- Wzmocnienie strategii społeczeństwa obywatelskiego w zakresie odpowiedzialnego prowadzenia biznesu w obecnym kontekście geopolitycznym.
- Wyznaczenie kierunków rozwoju strategii i zarządzania OECD Watch – tak, by sieć mogła jeszcze skuteczniej wspierać koordynację i postęp społeczeństwa obywatelskiego na świecie.
Najważniejsze tematy i rekomendacje ze spotkania
Podczas konferencji omówiono wiele nowych pomysłów na zwiększenie zaangażowania i współpracy członków. Wśród najważniejszych propozycji znalazły się:
- Utworzenie regionalnych grup roboczych w najbliższych miesiącach, jako wstęp do powołania (w ciągu roku) regionalnych koordynatorów. Ich działalność miałaby być wspierana przez subgranty, o których finansowanie będzie zabiegał sekretariat OECD Watch.
- Dyskusja nad zmianą formy prawnej lub gospodarza sieci – rozważana jest możliwość przekształcenia OECD Watch w niezależną organizację pozarządową lub przeniesienie jej do innego członka niż SOMO (obecny gospodarz w Amsterdamie). Szczególnie brane są pod uwagę organizacje z Globalnego Południa lub takie, które mogą zapewnić synergiczne połączenia z innymi sieciami i inicjatywami (np. w obszarze naprawy szkód, legislacji czy reform polityki OECD).
OECD Watch pozostaje kluczową platformą dla współpracy społeczeństwa obywatelskiego na rzecz odpowiedzialności korporacyjnej. W najbliższych miesiącach sieć będzie wdrażać rekomendowane działania, konsultować zmiany ze wszystkimi członkami oraz wzmacniać swoją rolę jako mostu między organizacjami, rządami i OECD.
Przedstawicielka PIHRB, jako członkini Coordination Committee wzięła udział także w spotkaniach poprzedzających (7.04) i podsumowujących obrady (11.04) a także spotkaniu z lokalną organizacją działającą na rzecz praw człowieka w biznesie (12.4).
Raport z konferencje jest dostępny tutaj: Conference-Report_Global-Gathering-April-2025.
Nasz udział w Global Gathering był możliwy dzięki dofinansowaniu z grantu SRT, wsparciu OECD Watch i współfinansowaniu z ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach dotacji z NIW PROO 5 w ścieżce 'Członkostwo” (dotacja zgodnie z umową nr 256/PROO/5/2025, wniosek nr 77385-2, w wysokości łącznej na kilka działań w tym udział w Global Gathering – 3977,64 zł.).
