List otwarty: Nie osłabiajmy europejskich standardów zrównoważonego rozwoju

List otwarty: Nie osłabiajmy europejskich standardów zrównoważonego rozwoju

23 czerwca 2025 roku grupa byłych komisarzy UE, ministrów, przedstawicieli ONZ oraz ekspertów wystosowała list otwarty do instytucji i rządów Unii Europejskiej, wyrażając głębokie zaniepokojenie propozycjami uproszczenia regulacji w ramach pakietu Omnibus I. Zdaniem sygnatariuszy, planowane zmiany mogą poważnie zagrozić dorobkowi UE w zakresie zrównoważonego rozwoju i osłabić fundamenty transformacji ku bardziej odpornemu i sprawiedliwemu społeczeństwu.

Zagrożenie dla fundamentów europejskiej transformacji

Pakiet Omnibus I, mający na celu uproszczenie przepisów i wzmocnienie konkurencyjności, w rzeczywistości grozi osłabieniem unijnego dorobku w zakresie zrównoważonego rozwoju. Sygnatariusze listu ostrzegają, że wycofywanie lub odsuwanie w czasie kluczowych regulacji to krok wstecz, który podważa podstawy sprawiedliwej, odpornej i niskoemisyjnej gospodarki.

Główne przesłanie apelu:

  • Transformacja w kierunku sprawiedliwej i zrównoważonej gospodarki nie może czekać. Skutki zmian klimatycznych już dziś dotykają ekosystemy i społeczeństwa, tworząc wyzwania gospodarcze i społeczne. Osiągnięcie celów dekarbonizacji wymaga transformacyjnych zmian w modelach produkcji, wspieranych przez przejrzyste i stabilne regulacje oraz zachęty finansowe.
  • Przejście na bardziej zrównoważoną gospodarkę to szansa na budowę bardziej odpornej i niezależnej UE, zwłaszcza w sektorze energetycznym. obszarach energii, zarządzaniu surowcami krytycznymi oraz stabilnymi łańcuchami dostaw.
  • Sygnatariusze odrzucają fałszywą alternatywę między zrównoważonym rozwojem a konkurencyjnością. Przeciwnie – silne zaangażowanie w kwestie społeczne i środowiskowe wzmacnia konkurencyjność, buduje odporność i zaufanie oraz podnosi wartość przedsiębiorstwa.
  • Potrzebne są stabilne i spójne ramy prawne, które zapewnią pewność inwestorom i konsumentom, a także będą promować odpowiedzialność biznesu.
  • Osłabianie regulacji grozi zahamowaniem rozwoju innowacyjnych i zrównoważonych technologii w Europie, a także podważeniem pozycji UE jako lidera w dziedzinie praw człowieka i ochrony środowiska.

List otwarty kończy się wezwaniem do Unii Europejskiej o wysłanie jasnych sygnałów rynkowi, by przyspieszyć sprawiedliwą transformację, zwiększyć odporność na zmiany klimatu i wdrażać modele zarządzania szanujące prawa człowieka.

Sygnatariusze

Wśród sygnatariuszy znaleźli się m.in.: Joaquín Almunia (były wiceprzewodniczący KE), Mary Robinson (była prezydent Irlandii i Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka), Zeid Ra’ad Al Hussein (były Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka), Nicolas Schmit (były komisarz UE), Heidi Hautala (była wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego), Jean Asselborn (były minister spraw zagranicznych Luksemburga), kardynał Jean-Claude Hollerich –
Arcybiskup Luxembourga a także polski ekspert, prof. Zdzisław Kędzia, były przewodniczący Komitetu ONZ ds. Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych.

Z pełną treścią listu otwartego w jęz. angielskim można zapoznać się tutaj: Safeguarding-the-EU-Sustainability-Framework_2025.

The call for applications for the 3rd CEE&CA BHR Summer Academy is open! Extended deadline – apply by July 19th, 2025!

The call for applications for the 3rd CEE&CA BHR Summer Academy is open! Extended deadline – apply by July 19th, 2025!

The Call for Applications for the 3rd Central and Eastern Europe & Central Asia Summer Academy on Business and Human Rights is Open!

The 3rd Central and Eastern Europe & Central Asia Summer Academy on Business and Human Rights (Summer Academy) is the flagship educational initiative of the Polish Institute for Human Rights and Business (PIHRB) and the Ukrainian Yaroslav Mudryi National Law University, organised in partnership with the Global Business Initiative on Human Rights and in collaboration with the UN Development Programme, the CEECA Resource Hub, and the CEE&CA Business and Human Rights Association. The 2025 edition is made possible thanks to support from the Sigrid Rausing Trust and the pro-bono engagement of partner organisations.

Programme Structure

The Summer Academy offers a unique opportunity to explore both the theoretical and practical dimensions of the UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGPs) and the OECD Guidelines for Multinational Enterprises on Responsible Business Conduct, with this year’s special focus being on HRDD, and in particular on human rights impact assessments.

The program is structured as follows:

  • Self-Learning Component:
    Prior to the Core Academy, all participants are provided with pre-course reading and video materials to familiarise themselves with the key concepts and topics. This self-learning phase ensures that everyone is prepared to engage fully in the live sessions.
  • The Core Academy:
    • First Two Days:
      An intensive introduction to all three pillars of the UNGPs: State duty to protect human rights, corporate responsibility to respect human rights, and access to remedy for victims. These sessions also provide an overview of key regulations, current and emerging trends, and challenges, with a focus on how international BHR standards are translated into everyday business practice across Central and Eastern Europe and Central Asia.
    • Subsequent Days:
      3-days of practice oriented sessions and workshops focus on how the international Business and Human Rights (BHR) standards can be translated into everyday business practice as well as on how, in practice, States and businesses, as well as other actors across Central and Eastern Europe and Central Asia are discharging their respective duties and responsibilities across the three pillars of the „Protect, Respect and Remedy” Framework of the UNGPs.

The Summer Academy aims to:

  • Deepen participants’ understanding of the relationship between human rights and business practices.
  • Equip participants with knowledge and skills to drive change in their sectors.
  • Empower participants to address challenges at the intersection of human rights and business more effectively.
  • Foster a regional network of business and human rights professionals.

Who Should Apply?

The Summer Academy is open to individuals from Central and Eastern Europe and Central Asia — including representatives from business, NGOs/CSOs, trade unions, law firms, public administration, and (post)graduate students — who want to implement the UNGPs in their sectors and organisations.

Applicants need to:

  • Be a national/citizen of a country in the Eastern European States Regional Group or Central Asia.
  • Have a good working knowledge of English (certificates or self-certification accepted; interviews may be conducted).
  • Have at least basic knowledge of human rights (confirmed by university or non-academic course, or explained in the motivation letter).

Detailed information concerning eligibility criteria and application process is provided on the dedicated Summer Academy website.

Deadline for submitting applications is July 19, 2025 (23.35 CEST). 

To apply check the dedicated Summer Academy Webpage!

Certification

Participants who attend at least 90% of sessions and pass the final test will receive a Certificate. Participants who attend at least 90% of sessions but do not take the test will receive a Confirmation of Attendance. Outstanding alumni may be invited to present at future regional conferences.

To apply follow instructions provided at the dedicated Summer Academy Webpage

 

Stanowisko organizacji społecznych w sprawie projektu zmian w art. 173 p.p.s.a. ograniczającego ich uprawnienia

Stanowisko organizacji społecznych w sprawie projektu zmian w art. 173 p.p.s.a. ograniczającego ich uprawnienia

 

grafika z tekstem "oświadczenie"Ministerstwo Sprawiedliwości zaproponowało zmiany w prawie, które mogą radykalnie ograniczyć możliwości działania organizacji społecznych. Nowelizacja dotycząca art. 173 p.p.s.a. przewiduje m.in. odebranie NGOs prawa do wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w wielu sprawach administracyjnych – m.in. dotyczących inwestycji mogących zagrażać środowisku lub powodować uciążliwości dla mieszkańców.

Zmiana ta została mocno skrytykowana przez środowiska obywatelskie i ekspertów, a także niektórych ministrów jako naruszająca konstytucyjne prawo do sądu oraz standardy europejskie. Pod wpływem tej krytyki, zorganizowano w pośpiechu spotkanie (zaproszenie wysłano w czwartek – na spotkanie w poniedziałek), na które zaproszono wybrane organizacje pozarządowe. Nie wskazano jakimi kryteriami kierowano się przy ich doborze. Jednocześnie skierowano tekst projektu do konsultacji społecznych – dając zaledwie kilka dni na zgłaszanie uwag. Nie zadbano przy tym o przyjazny format dokumentów – projekt oraz dokumenty zawierające uzasadnienie zamieszczono w formacie XML, która wymaga do odczytania zmiany formatu na umożliwiający zapoznanie się z tekstem.

Zapraszamy do zapoznania się z oficjalnym stanowiskiem 90 organizacji pozarządowych w tej sprawie (poniżej). Stanowisko w wersji PDF możesz pobrać TUTAJ.

 


Stanowisko organizacji społecznych

w sprawie prac nad projektem UDER32

W związku z zaproszeniem skierowanym przez Panią Ministrę do spraw Społeczeństwa Obywatelskiego, Adrianę Porowską, do wybranych organizacji społecznych na spotkanie dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo przed sądami administracyjnymi (nr z wykazu prac legislacyjnych: UDER32) informujemy, że jednoznacznie sprzeciwiamy się proponowanym zmianom w art. 173 p.p.s.a. i podjęliśmy wspólną decyzję o nieuczestniczeniu w spotkaniu z podanych niżej przyczyn.

Nie mamy żadnych wątpliwości dotyczących przygotowanego przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektu. Jego treść jednoznacznie interpretujemy jako rażąco sprzeczną z Konstytucją RP, prawem UE, oraz Konwencją z Aarhus. Oczywistym celem tego projektu jest znaczące ograniczenie dostępu do wymiaru sprawiedliwości społeczeństwu reprezentowanemu przez organizacje społeczne, a tym samym ograniczenie możliwości efektywnego sprawowania społecznej kontroli nad działalnością administracji publicznej. Proponowana zmiana doprowadzi do nierówności podmiotów biorących udział w postępowaniu, odbierając prawa organizacjom, broniącym interesu społecznego.

Nie jesteśmy w tych ocenach odosobnieni. Podobne stanowisko przedstawili nie tylko specjaliści i specjalistki z zakresu prawa międzynarodowego, ale również Minister ds. Unii Europejskiej, który wprost stwierdził w swojej opinii, że proponowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości przepis jest niezgodny z prawem unijnym.

Tak fundamentalne wartości i prawa, jak dostęp przedstawicieli społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości, nie podlegają jakimkolwiek negocjacjom i samo proponowanie zmian prawnych, zmierzających do ich ograniczenia, jest niedopuszczalne. Zwłaszcza w sytuacji, gdy robi to rząd, który deklarował przywracanie praworządności. Z tych względów żadna z podpisanych organizacji nie będzie legitymizowała uczestnictwem swoich przedstawicielek i przedstawicieli w procesie legislacyjnym, który w demokratycznym państwie prawa nigdy nie powinien zostać zainicjowany.

Wyrażamy również sprzeciw wobec arbitralnego i nietransparentnego doboru organizacji zaproszonych do udziału w organizowanym w pośpiechu spotkaniu w sprawie tak ważnej dla całego sektora pozarządowego i społeczeństwa obywatelskiego.

Oczekujemy pilnego wycofania kwestionowanego przez nas przepisu. Jednocześnie deklarujemy otwartość na szerszą dyskusję na temat projektów zmian prawnych dotyczących tak zwanej deregulacji. Sprzeciwiamy się stosowaniu w przypadku tych projektów skróconego procesu legislacyjnego, w szczególności pomijania konsultacji publicznych. Nasz sprzeciw budzi nieprzejrzysty sposób procedowania tych projektów, niska jakość legislacyjna części z nich, brak należytej oceny skutków regulacji oraz analizy zgodności z prawem UE.

Organizacje, które podpisały stanowisko (lista aktualizowana):

  1. Fundacja Frank Bold
  2. Sieć Obywatelska Watchdog Polska
  3. Fundacja Greenpeace Polska
  4. Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
  5. Pracownia na rzecz Wszystkich Istot
  6. Towarzystwo na rzecz Ziemi
  7. Fundacja ClientEarth Prawnicy Dla Ziemi
  8. Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć
  9. Przyjaciele Raby
  10. Fundacja Greenmind
  11. Towarzystwo dla Natury i Człowieka
  12. Fundacja Lasy i Obywatele
  13. Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA
  14. Fundacja “Rozwój TAK-Odkrywki NIE”(RT-ON)
  15. Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych
  16. Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju
  17. Fundacja Dzika Polska
  18. Stepnicka Organizacja Turystyczna Nie Tylko Dla OrłówKoalicja Ratujmy Rzeki
  19. Stowarzyszenie “Specjalna Strefa Ekologiczna”
  20. Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody
  21. Lepsza Demokrajca
  22. Fundacja Szamanizmu
  23. Klub Gaja
  24. Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody “Salamandra”
  25. Polski Komitet Krajowy Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN)
  26. Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody
  27. Międzynarodowa Koalicja dla Ochrony Polskiej Wsi
  28. Towarzystwo Herpetologiczne NATRIX
  29. Stowarzyszenie NIE dla Spalarni w Inowrocławiu
  30. Stowarzyszenie Olszówka
  31. KOD Śląskie
  32. Polskie Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Środowiska i Praw Człowieka
  33. MOC KORZENI
  34. Stowarzyszenie Promocji Edukacji Cyfrowej
  35. Stowarzyszenie Miłośników
  36. Równiny Urszulewskiej
  37. Fundacja im. Nikoli Tesli
  38. Fundacja Topole
  39. Fundacja przeciwko Handlowi Ludźmi i Niewolnictwu La Strada
  40. Stowarzyszenie Prawnicy na Rzecz Zwierząt
  41. Fundacja Zielone Światło
  42. Fundacja Przyrodnicza pro Natura
  43. Stowarzyszenie dla Natury “Wilk”
  44. Zielony Instytut
  45. Stowarzyszenie Okolica
  46. Towarzystwo Przyrodnicze ALAUDA
  47. Inicjatywa Las Wokół Miast
  48. Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu
  49. Stowarzyszenie Inicjatywa Białobrzegi
  50. Inicjatywa “Biłgoraj broni swojego lasu”
  51. Mazowiecko – Świętokrzyskie Towarzystwo Ornitologiczne
  52. Fundacja Leśni Agronauci
  53. Stowarzyszenie MULTIFORM
  54. Stowarzyszenie Prawo do Przyrody
  55. GminniAktywiści
  56. Fundacja Osoba Odra
  57. Stowarzyszenie Leśne Sprawy
  58. Stowarzyszenie Przyjaciół Miejscowości Charzykowy
  59. Eko-Logiczna Lubelszczyzna
  60. Stowarzyszenie Sudety Środkowe
  61. Fundacja Zielone Kujawy
  62. Górnośląskie Towarzystwo Przyrodnicze
  63. Stowarzyszenie Dziki Buk – Koalicja Las Jest Nasz Pomorze Gdańskie
  64. Krośnieńskie Stowarzyszenie Ochrony Zwierząt
  65. Fundacja Nowa Obecność
  66. Centrum Ochrony Mokradeł
  67. Stowarzyszenie Ochrony Zwierząt “Nadzieja”
  68. Fundacja Fidelis Siluas
  69. Klub Przyrodników
  70. Nomada Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Społeczeństwa Wielokulturowego
  71. Fundacja WWF Polska
  72. Stowarzyszenie Koalicja ZaZieleń Poznań
  73. Fundacja Otwarty Plan
  74. Stowarzyszenie Nasz Las Tulecki
  75. Stowarzyszenie “ Lubaczowskie Serce dla Zwierząt “
  76. Fundacja Alarm dla Klimatu
  77. Fundacja Compassion in World Farming Polska
  78. Fundacja The Climate Lab
  79. Stowarzyszenie Mieszkańcy dla Katowic
  80. Stowarzyszenie Lasy Chotomowskie
  81. Stowarzyszenie Harcerski Ruch Ochrony Środowiska im.św. Franciszka z Asyżu
  82. Opolskie Towarzystwo Przyrodnicze
  83. Fundacja Wolne Sądy
  84. Stowarzyszenie Dziedzictwa Kulturowego i Krajobrazowego Mała Wspólnota
  85. Koalicja Żywa Ziemia
  86. Stowarzyszenie Atmosfera
  87. Komitet Obrony Demokracji
  88. Polski Klub Ekologiczny w Gliwicach
  89. Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Krajobrazu Kulturowego Mazur Sadyba
  90. Akcja Demokracja

Pobierz apel formacie PDF bezpośrednio ze strony organizacji koordynującej działania (Fundacja Frank Bold).

Jesteśmy na Święcie Dni Wolności i Praw Obywatelskich w Gdańsku

Jesteśmy na Święcie Dni Wolności i Praw Obywatelskich w Gdańsku

W dniach 31 maja i 1 czerwca 2025 r. już po raz drugi bierzemy udział w Święcie Wolności i Praw Obywatelskich w Gdańsku – jednym z najważniejszych wydarzeń społecznych w Polsce, które upamiętnia przełomowe wybory z 4 czerwca 1989 roku i narodziny społeczeństwa obywatelskiego w naszym kraju.

Czym są Dni Wolności i Praw Obywatelskich?

przedstawicielka Instytutu rozmawia z osobą odwiedziająca stoisko organizacjiDni Wolności i Praw Obywatelskich to coroczne święto, podczas którego spotykają się przedstawiciele organizacji pozarządowych, aktywiści, eksperci, mieszkańcy Gdańska i goście z całej Polski. Wydarzenie jest okazją do wspólnego świętowania wartości takich jak wolność, demokracja, solidarność i poszanowanie praw człowieka. To także przestrzeń do rozmów o wyzwaniach współczesności, wymiany doświadczeń oraz budowania nowych inicjatyw społecznych.

W tym roku w przestrzeni 100cznia spotyka się ponad 200 organizacji pozarządowych z całego kraju. Program obejmuje debaty, warsztaty, inspirujące spotkania, quizy, spektakle oraz specjalne przestrzenie dedykowane NGO i strefę dziecięcą z kreatywnymi animacjami.

Nasza obecność

Znajdziecie nas w Strefie Społecznej #4 – zapraszamy do odwiedzenia naszego stoiska, rozmów o prawach człowieka w biznesie, odpowiedzialności społecznej i zrównoważonym rozwoju. Chętnie podzielimy się wiedzą, doświadczeniami oraz materiałami edukacyjnymi.

Finansowanie

Udział Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu w wydarzeniu jest możliwy dzięki dofinansowaniu przez organizatorów wydarzenia – Fundację Gdańską oraz  Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW PROO)  w ramach dotacji z NIW PROO 5 w ścieżce „Życie publiczne” (dotacja zgodnie z umową nr 207/PROO/5/2025, wniosek nr 78290, w wysokości łącznej na kilka działań w tym udział w Święcie Wolności i Praw Obywatelskich – 16 832,60 zł.) oraz środki własne PIHRB. Dziękujemy za wsparcie, które umożliwia nam aktywny udział w tym wyjątkowym wydarzeniu.

 

Jesteśmy na warsztatach dla decydentów nt. transpozycji dyrektywy CSDDD w Lizbonie

Jesteśmy na warsztatach dla decydentów nt. transpozycji dyrektywy CSDDD w Lizbonie

28 maja 2025 r. w NOVA School of Law w Lizbonie odbył się warsztat dla decydentów „Workshop for Policymakers on Transposing the CSDDD: Navigating Legal Uncertainties amidst the Omnibus proposal and Implementation Challenges”, zorganizowany przez NOVA Centre on Business, Human Rights and the Environment (NOVA BHRE), British Institute of International and Comparative Law (BIICL) oraz HIVA Research Institute for Work and Society & Leuven Centre for Global Governance Studies (KU Leuven).

Informacje o warsztacie

W wydarzeniu wzięło udział ok. 20 przedstawicieli administracji publicznej z 9 państw oraz ponad 30 ekspertek i ekspertów z ponad 15 krajów z 4 kontynentów – reprezentujących środowisko akademickie, organizacje międzynarodowe, instytucje publiczne, biznes oraz organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Warsztat miał charakter zamknięty i był adresowany przede wszystkim do osób zaangażowanych w przygotowanie krajowych przepisów wdrażających dyrektywę CSDDD.

Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu reprezentowała Beata Faracik, prezeska zarządu PIHRB, zaproszona jako jedna z ekspertek. W swojej wypowiedzi dzieliła się praktycznymi doświadczeniami z pracy Instytutu na styku biznesu, administracji publicznej i organizacji pozarządowych w obszarze należytej staranności w zakresie praw człowieka i ochrony środowiska oraz wdrażania standardów HREDD (human rights and environmental due diligence) w Polsce.

Program warsztatu obejmował m.in.:

  • Porównanie doświadczeń z różnych krajów, które już przyjęły krajowe regulacje w obszarze obowiązkowej należytej staranności (m.in. Francja, Niemcy, Norwegia) oraz przykłady dobrych praktyk ze strony przedsiębiorstw.

  • Wyzwania związane z transpozycją CSDDD – w tym zagadnienia pewności prawa, roli i zasobów organów nadzorczych oraz koordynacji z istniejącymi instytucjami (np. Krajowy Punkt Kontaktowy OECD).

  • Środki towarzyszące – wsparcie dla przedsiębiorstw (w tym MŚP) poprzez wytyczne, schematy sektorowe, zaangażowanie interesariuszy i działania budujące kompetencje, a także wzmocnienie roli organizacji społeczeństwa obywatelskiego.

  • Praktyczne wskazówki dla decydentów dotyczące kolejnych kroków w procesie dostosowywania krajowych przepisów do wymogów dyrektywy CSDDD oraz współpracy z biznesem i interesariuszami.

Celem warsztatu było wsparcie osób odpowiedzialnych za kształtowanie prawa w państwach członkowskich UE w projektowaniu takich rozwiązań legislacyjnych, które z jednej strony zapewnią zgodność z CSDDD i innymi regulacjami unijnymi, z drugiej – będą realnie wspierać przedsiębiorstwa w wypełnianiu obowiązków należytej staranności oraz wzmacniać ochronę praw człowieka i środowiska w globalnych łańcuchach wartości.

Finansowanie

Udział Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu w wydarzeniu jest możliwy dzięki dofinansowaniu przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (NIW PROO) w ramach dotacji z NIW PROO 5 w ścieżce „Życie publiczne” (dotacja zgodnie z umową nr 207/PROO/5/2025, wniosek nr 78290, w wysokości łącznej na kilka działań w tym udział w warsztatach dla decydentów nt. transpozycji dyrektywy CSDDD w Lizbonie – 16 832,60 zł.) oraz środki własne PIHRB. Dziękujemy za wsparcie, które umożliwiło nam aktywny udział w tym wyjątkowym wydarzeniu.

Materiały dodatkowe:

 

Rusza dochodzenie ERPO w sprawie procesu przygotowania propozycji „Omnibus” Komisji Europejskiej

Rusza dochodzenie ERPO w sprawie procesu przygotowania propozycji „Omnibus” Komisji Europejskiej

 

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich (ERPO) wszczął dochodzenie dotyczące przygotowania przez Komisję Europejską pierwszego pakietu uproszczeń „Omnibus”. To odpowiedź na skargę złożoną przez szeroką koalicję organizacji pozarządowych, w tym European Coalition for Corporate Justice, ClientEarth, Anti-Slavery International, Clean Clothes Campaign, Friends of the Earth Europe, Global Witness, Notre Affaire À Tous oraz T&E.

Dochodzenie obejmie przegląd dokumentów Komisji oraz spotkania z jej przedstawicielami przed 18 czerwca. Organizacje pozarządowe z zadowoleniem przyjęły decyzję ERPO o zbadaniu, czy Komisja naruszyła własne Wytyczne dotyczące Lepszego Stanowienia Prawa podczas przygotowywania propozycji „Omnibus”.

NGOsy zarzucały Komisji m.in. niewłaściwe zarządzanie procesem legislacyjnym, brak oceny skutków oraz pominięcie szerokich konsultacji społecznych.

„Komisja złamała własne zasady. Wprowadzanie daleko idących zmian bez konsultacji społecznych i oceny wpływu na klimat nie powinno mieć miejsca w unijnym procesie legislacyjnym.”
— Nele Meyer, dyrektorka European Coalition for Corporate Justice (ECCJ)

Organizacje podkreślają, że działania Komisji podważają demokratyczną legitymację procesu legislacyjnego oraz zagrażają praworządności, uniemożliwiając decydentom podjęcie świadomych decyzji dotyczących klimatu, środowiska, praw człowieka i gospodarki.

„Propozycja Omnibus to drzwi dla korporacyjnych nadużyć i zdrada ofiar. Zamienia wypracowane zabezpieczenia klimatyczne i praw człowieka w puste obietnice. Dochodzenie Rzecznika to szansa, by zatrzymać ten proces.”

— Nele Meyer, dyrektorka European Coalition for Corporate Justice (ECCJ)

 

Informacje na temat kontekstu rozpoczęcia postępowania przez ERPO

W ostatnich miesiącach organizacje pozarządowe, związki zawodowe oraz przedstawiciele biznesu aktywnie sprzeciwiali się propozycji „Omnibus” Komisji Europejskiej. Podkreślano m.in., że inwestycje i konkurencyjność – na których ponoć Komisji zależy – opierają się na stabilności politycznej oraz przewidywalności prawa, a sposób przygotowania i procedowania propozycji pakietu Omnibus zdecydowanie im nie sprzyja.

W lutym 2025 r. ECCJ i jej sieć określiły propozycję mianem katastrofalnej, a prawnicy ClientEarth skrytykowali ją za znaczące osłabienie odpowiedzialności korporacyjnej – ograniczając obowiązki należytej staranności tylko do bezpośrednich partnerów biznesowych i rozmywając wymogi dotyczące planów transformacji klimatycznej. Propozycja spotkała się również z krytyką za osłabienie działań firm w zakresie walki z nowoczesnym niewolnictwem w globalnych łańcuchach dostaw.

W odpowiedzi ponad 362 organizacje społeczne wystosowały wspólne oświadczenie, wzywając Parlament Europejski i Radę do odrzucenia proponowanych zmian, które mogą osłabić zobowiązania firm w zakresie odpowiedzialności oraz ochrony praw człowieka i środowiska.
Mimo tych obaw prace nad propozycją, która obecnie jest rozpatrywana przez Parlament Europejski i Radę, są kontynuowane W marcu Rada zgodziła się na opóźnienie wdrożenia CSDDD, a 3 kwietnia 2025 r. Parlament Europejski również poparł to rozwiązanie, dając ustawodawcom więcej czasu na renegocjacje. W efekcie, 18 kwietnia koalicja ośmiu organizacji pozarządowych złożyła skargę do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

Więcej: Informacja Prasowa w języku angielskim (oryginalne)