utworzone przez Beata Faracik | cze 11, 2024 | Informacje prasowe, Konsultacje, New, News, Wystąpienia eksperckie
(12.06.2024) Gdy w 2017 r. rząd polski pracował nad Krajowym Planem Działań na rzecz wdrażania Wytycznych ONZ dot. biznesu i praw człowieka, podkreślaliśmy wraz z innymi organizacjami pozarządowymi potrzebę wypracowania ustawy o sygnalistach. Usłyszeliśmy, że Polska czeka na regulacje na poziomie UE. Tak na nie czekano, że w owym czekaniu się zasiedziano, aż w końcu Trybunał Sprawiedliwości UE w kwietniu 2024 r. orzekł karę ponad 7 mln euro ryczałtu + okresową karę 40 tys. euro dziennie od ogłoszenia wyroku, za brak podjęcia niezbędnych działań, by wcielić do swojego systemu prawnego przepisów unijnej dyrektywy o ochronie sygnalistów.
W takim zatem kontekście, i teraz rzeczywiście pod presją czasu, toczą się prace nad projektem ustawy o sygnalistach. Niestety, projekt ten jest bardzo daleki od ideału. W toku prac nad ustawą o ochronie sygnalistów Senat RP wprowadził poprawkę wykreślającą z zakresu przedmiotowego, w art.3 ust. 1 pkt 1, prawo pracy. W wyniku tej zmiany ustawa, nie będzie chronić sygnalistów zgłaszających naruszenia prawa pracy, które, jak pokazuje praktyka, mogą mieć istotne znaczenie dla bezpieczeństwa i zdrowia obywateli. A wydawałoby się, że szczególnie po ostatniej sprawie dot. zarzutów pracy przymusowej przy inwestycji Orlenu, wydawałoby się, że nikt nie powinien mieć wątpliwości, że prawo pracy i praca przymusowa w zakresie przedmiotowym ustawy powinny się znaleźć.
Głośnych przykładów zdarzeń, w których sygnaliści starali się zapobiec katastrofom wynikającym między innymi z nieprzestrzegania przepisów prawa pracy i spotkali się retorsjami, jest wiele. Jedną z ostatnich takich sytuacji było zwolnienie w 2021 kontrolerów lotów pracujących w Państwowej Agencji Żeglugi Powietrznej za to, że sprzeciwiali się decyzjom obniżającym bezpieczeństwo ich pracy i bezpieczeństwo ruchu lotniczego. Ostatecznie osoby te zapobiegły negatywnym konsekwencjom decyzji przełożonych i zostały przywrócone do pracy. Jednym z najbardziej drastycznych przykładów, gdy nie posłuchano sygnalistów zgłaszających naruszenia prawa pracy, była katastrofa w kopalni KWK Halemba w 2006 roku. Na skutek fałszowania odczytów metanu w tej kopali doszło do wybuchu i śmierci dwudziestu trzech górników – mimo tego, że wcześniej sygnaliści zgłaszali te naruszenia. Takie sytuacje powtarzały się w kolejnych latach. W 2014 roku zdarzył się podobny wypadek, w kopalni Mysłowice-Wesoła, w którym ucierpiało kilkunastu górników, a jeden zginął. Po tej katastrofie Fundacja im. Stefana Batorego wraz z partnerskimi organizacjami wezwała ówczesny rząd do opracowania ustawy chroniącej sygnalistów. Mimo to, dopiero dziś, po niemal dekadzie doszło do uchwalenia ustawy o ochronie sygnalistów.
W tym kontekście poprawka Senatu RP wyłączająca całkowicie ochronę sygnalistów zgłaszających naruszenia prawa pracy musi budzić sprzeciw. Do ujawnienia nadużyć najczęściej dochodzi dopiero po tragicznych wydarzeniach, jako że presja przełożonych i współpracowników skutkuje „zmową milczenia”. Zapewnienie ochrony osobom zgłaszającym naruszenia prawa pracy lub ich ryzyko jest jedynym sposobem, żeby spróbować tę zmowę złamać i zapobiec nieszczęściu.
Dzisiaj ostatnia sesja w Komisji. Czas więc jeszcze na refleksję do której wraz z innymi organizacjami wzywamy. Uwzględnienie prawa pracy w zakresie przedmiotowym ustawy o ochronie sygnalistów, wdrażającej dyrektywę 2019/1937 nie jest z nią sprzeczne. Nie jest także przejawem nadgorliwości projektodawców ustawy. Wręcz przeciwnie, w polskich warunkach, gdzie prawa pracownicze nie są chronione wystarczająco, rozszerzenie to jest niezbędne dla zapewnienia prawidłowej transpozycji i stworzenia całościowych i spójnych ram ochrony sygnalistów.
Apelujemy więc do posłanek i posłów o odrzucenie poprawki Senatu RP wyłączającej całkowicie ochronę sygnalistów zgłaszających naruszenia prawa pracy.
Pełny tekst apelu: https://pihrb.org/wp-content/uploads/2024/06/stanowisko_sygnalisci_.pdf
utworzone przez Beata Faracik | cze 3, 2024 | News, Szkolenia i wydarzenia, Wystąpienia eksperckie
W miniony weekend, 2 czerwca 2024 r., zakończyła się pierwsza 'eksperymentalna’ edycja kursu podyplomowego „Biznes i prawa człowieka” zorganizowanego przez Centrum Praw Człowieka Collegium Civitas, którego partnerem – także współkształtującym założenia merytoryczne programu – był Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu. Kilkanaście osób reprezentujących firmy z różnych sektorów, administracji publicznej a także NGOs pozyskało wiedzę i umiejętności, które pomogą im w zapewnieniu poszanowania praw człowieka przez ich organizacje w codziennej działalności przedsiębiorstw. Choć Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka od 2011 r. wyjaśniają na czym polega odpowiedzialność przedsiębiorstw za poszanowanie praw człowieka, był to pierwszy kurs podpyplomowy zorganizowany na uczelni wyższej w pełni poświęcony tej problematyce. Gratulacje i podziękowania należą się kierowniczce i pomysłodawczyni kursu, dr Jacqueline Kacprzak z Centrum Praw Człowieka Collegium Civitas, za wytrwałość i doprowadzenie do uruchomienia kursu.
Rosnące oczekiwania społeczne, a także nowe regulacje UE stawiają wobec biznesu nowe wymagania, również w zakresie poszanowania praw człowieka. Dlatego celem kursu było m.in. wyposażenie ekspertów i managerów ESG/CSR, działów compliance, a także członków zarządów w specjalistyczną wiedzę z zakresu praw człowieka oraz umiejętności, które pozwolą im ocenić ryzyka w zakresie praw człowieka w prowadzonej przez ich przedsiębiorstwa działalności i wpływ ich działalności na ludzi, oraz wdrożyć odpowiednie procedury należytej staranności. W szczególności, celem kursu było wsparcie słuchaczy w zrozumieniu praw człowieka w kontekście standardów odpowiedzialnego biznesu, wymagań z obszaru ESG i w kontekście wdrażania należytej staranności w obszarze praw człowieka.
Program kursu obejmował 71 godzin dydaktycznych realizowanych w trakcie czterech zjazdów w trybie stacjonarnym, z kilkoma wykładami w języku angielskim w trybie online prowadzonych przez wykładowców zagranicznych, m.in. wykładowców i praktyków z Global Business Initiative for Human Rights, Levin Sources, University of Glasgow, Zurich University. Wśród wykładowców było także grono ekspertów PIHRB: Beata Faracik, Bartosz Kwiatkowski, Joanna Szymonek i Joanna Unterschuetz.
Ramowy program kursu obejmował:
- Wprowadzenie do tematu poszanowanie praw człowieka w działalności biznesowej obejmować będzie dwa wykłady, z których uczestnicy kursu dowiedzą się o międzynarodowej perspektywie poszanowania praw człowieka w standardach odpowiedzialnego biznesu oraz o rozwoju subdyscypliny socjologicznej jaką jest socjologia praw człowieka.
- Międzynarodowy system ochrony praw człowieka
W ramach tej części kursu uczestnicy zapoznają się z międzynarodowym systemem ochrony praw człowieka funkcjonującym w ramach ONZ, Rady Europy i Unii Europejskiej. Jak również dowiedzą się o konwencjach chroniących prawa pracownicze w ramach Międzynarodowej Organizacji Pracy. Przeanalizują konkretne przypadki naruszeń praw człowieka badane przez Krajowe Punkty Kontaktowe OECD ds. odpowiedzialnego biznesu. Poznają szczegółowy katalog praw człowieka.
- Należyta staranność w zakresie praw człowieka – czym jest proces należytej staranności w zakresie praw człowieka, jak przeprowadzać analizę wpływu i analizę ryzyka naruszenia praw człowieka w działalności przedsiębiorstw. Jak komunikować działania przedsiębiorstwa związane z należytą starannością?
- Przegląd wybranych praw człowieka, w tym m.in. wolność słowa w środowisku pracy, prawo do prywatności, praca przymusowa, praca dzieci, wolność zrzeszania się, prawa związkowe oraz prawo człowieka do życia w czystym, zdrowym i będącym w stanie równowagi środowisku. Także dyskryminacja w miejscu pracy.
- Prawa człowieka i nowe technologie w praktyce biznesowej – gwałtowny rozwój nowych technologii w ostatnich latach (sztuczna inteligencja, block chain, techniki rozpoznawania twarzy i wiele innych) może mieć wpływ na poszanowanie praw człowieka.
- Dostęp do środków zaradczych w sytuacjach naruszeń praw człowieka – jakie działania mogą wdrożyć przedsiębiorstwa w sytuacji naruszenia praw człowieka? Jakie są możliwe środki zaradcze?
- Procedury należytej staranności w zakresie praw człowieka w sytuacjach konfliktów zbrojnych. Wybuch wojny w Ukrainie w lutym 2022 r. wyraźnie ujawnił powstające w sytuacjach konfliktów zbrojnych trudności związane z poszanowaniem praw człowieka w działalności przedsiębiorstw w warunkach wojennych. Sankcje, bojkoty konsumenckie i in.
- Raportowanie kwestii dotyczących praw człowieka w standardach raportowania niefinansowego (ESRS i GRI). Zagadnienia poszanowania praw człowieka są elementem obowiązkowej sprawozdawczości przedsiębiorstw wynikającej z dyrektywy ws. sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (dyrektywa CSRD).
Kolejny kurs już jesienią! Więcej informacji już wkrótce!
utworzone przez Beata Faracik | maj 24, 2024 | Informacje prasowe, Komentarze, News, Publikacje
Kilka naszych wpisów na temat CSDDD i ostatnich tygodni na LinkedIn:
https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7195949144572583936/
utworzone przez Beata Faracik | kwi 30, 2024 | Konsultacje, News, Uncategorized, Wystąpienia eksperckie
W dniach 29-30 kwietnia 2024 r., ekspertka i prezeska PIHRB, Beata Faracik wzięła udział na zaproszenie organizatorów w zamkniętym seminarium eksperckim „Screening for Sustainability Expert Workshop” zorgnizowanym przez Uniwersytet w Lund (Szwecja). Jej wystąpienie w sesji pt. „Looking Forward: What Next for the European Green Deal and Sustainability Screening?” w czasie której przedstawiono przegląd kontekstu i implikacji rozporządzenia taksonomicznego i powiązanych zmian regulacyjnych, było skupione na roli Wytycznych OECD w tym kontekście oraz szansach i wyzwaniach związanych z wdrażaniem norm biznesowych i praw człowieka na szczeblu krajowym, w szczególności podkreślając fakt braku świadomości i wiedzy po stronie podmiotów krytycznych dla praktycznej implementacji zmian – tj. przedstawicieli biznesu oraz administracji publicznej, bo będzie mieć krytyczny wpływ na jakość transpozycji regulacji z obszaru Zielonego Ładu. Zwróciła także uwagę na rolę jaką mogą pełnić organizacje pozarządowe – zarówno w obszarze edukacji jak i wsparcia biznesu w zrozumieniu jak poszanowanie praw człowieka przejawia się w ich codziennej działalności.
W panelu głos zabrali także prof. Gamze Erdem Türkelli, której wystąpienie skupiło się na Climate Finance for Just Transitions (CLiFT) i kluczowych aspektach zarządzania w przyszłości, Urban Funered który omówił w jaki sposób stowarzyszenia takie jak Swedish Securities Markets Association angażują się w zrównoważone finanse oraz Francesca Mussi, która skoncentrowała się na wpływie unijnego prawodawstwa dotyczącego praw człowieka i należytej staranności środowiskowej na ochronę środowiska w krajach LDC Afryki.
Program seminarium
utworzone przez Beata Faracik | kwi 24, 2024 | News, Publikacje, Wystąpienia eksperckie
Beata Faracik, prezeska i ekspertka PIHRB, była w dniu 24 kwietnia br. gościnią autorskiego podcastu CO Z TĄ MODĄ prowadzonego przez Rafała Reif, o przyszłości i odpowiedzialności branży mody. W podcaście tym porusza on problematykę zrównoważonej mody, drugiego obiegu, zmian społecznych i technologii i innowacji, próbując odpowiedzieć na pytanie jak będzie wyglądała przyszłość mody i co muszą zrobić firmy, aby spełnić oczekiwania konsumentów i dostosować się do nadchodzących zmian?
W czasie podcastu rozmawialiśmy o prawach człowieka, ich katalogu, kwestiach dot. warunków zatrudnienia i pracy ze szczególnym uwzględnieniem branży mody. Próbowaliśmy odpowiedzieć na takie pytania jak to czy możemy oddzielnie traktować prawo do życia od praw w pracy, jak dużym problemem jest brak równouprawnienia i dyskryminacja, oraz przemoc w miejscu pracy a także kiedy możemy się spodziewać – i jakich – regulacji, które będą chronić prawa człowieka w całym łańcuchu wartości. Oczywiście nie obyło się bez obyło się bez dyskusji na temat godziwej płacy w branży mody i co można zmienić jeśli model biznesowy oparty jest o niskie koszty produkcji?
Podcastu można posłuchać TUTAJ.
utworzone przez Beata Faracik | kwi 23, 2024 | Informacje prasowe, News, Publikacje, Uncategorized
W dniu dzisiejszym, 23 kwietnia 2024 r. Parlament Europejski zatwierdził rozporządzenie w sprawie pracy przymusowej (Forced Labour Regulation, FLR). Było to wynikiem wspólnego wysiłku, w tym publikacji i rozpowszechnienia oświadczenia znaczącego grona interesariuszy. Wśród 76 podmiotów, które wzywały decydentów do zagłosowania za przyjęciem rozporządzenia był też Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu. Choć to jedynie jedynie jedna z cegiełek, które przyczyniły się do pozytywnego głosowania w PE, bardzo się cieszymy, że możemy być częścią ruchu działającego na rzecz walki z pracą przymusową.
POBIERZ OŚWIADCZENIE
Następnym krokiem będzie przetłumaczenie rozporządzenia na języki państw członkowskich, a jeśli po przetłumaczeniu nie nastąpią żadne istotne zmiany w tekście, to natępnym i końcowym etapem będzie zatwierdzenie FLR w Radzie. Zamiast tego, jeśli proces tłumaczenia wymagałby zmiany brzmienia w wersji angielskiej, kolejne plenarne posiedzenie PE musiałoby je ponownie zatwierdzić.
Będziemy informować o postępach w tej sprawie ponieważ rozporządzenie to stanowi fundamentalny krok w kierunku wyeliminowania pracy przymusowej w globalnych łańcuchach dostaw.
Dziś – po pomyślnym głosowaniu w Komisji ds. konkurencyjności, które odbyło się tuż po 10:00 w Brukseli, świętujemy zakończenie prac nad Dyrektywą w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju (CSDDD)!!!
1170 dni – tyle czasu minęło od inicjatywy ustawodawczej Parlamentu Europejskiego w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju. Ponad trzy długie lata legislacyjnej machiny, zwrotów akcji, ścierania się stanowisk, szukania argumentów i rozwiązań. Czy wszyscy gracze na tej scenie stawiali na pierwszym miejscu dobro człowieka ze wszystkimi jego prawami? Na to pytanie będą już musieli odpowiedzieć sami.
My, jako przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego staraliśmy się zrobić wszystko, by pokazać, jak tragiczny w skutkach może być brak oceny zagrożeń, jakie przedsiębiorstwa stanowią dla ludzi i planety. Jak nikłe szanse mają ofiary by dochodzić sprawiedliwości za utracone zdrowie, mienie, czy życie bliskich im osób. Jak ważne jest, by przedsiębiorstwa naprawdę poważnie potraktowały obowiązujące od wielu lat wytyczne, takie jak Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, czy Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych w zakresie zrównoważonego rozwoju. I wreszcie, że zysk nie jest najważniejszą wartością na tym świecie.