Czym jest zabezpieczenie społeczne i jak sprawdzić czy Twój pracodawca odprowadził składki „na ZUS”? Czy wiesz do jakich środków ochrony osobistej masz prawo w pracy? Czy Twoja firma przestrzega Twojego prawa do dni wolnych od pracy oraz corocznych płatnych urlopów? Ile masz czasu na odwołanie się od otrzymanego od pracodawcy wypowiedzenia z pracy do sądu pracy? Co możesz zrobić, jeśli uważasz, że te lub inne Twoje prawa związane z wykonywaniem pracy są łamane? Dlaczego nie tylko w dobie pandemii i rosnących rozwarstwień społecznych każdy z nas powinien znać swoje prawa? Skąd czerpać wiedzę o prawach, które nam przysługują? Dowiedz się więcej i zadbaj o siebie!
Wiele informacji o prawach i co zrobić jeśli podejrzewasz, że zostały naruszone znajdziesz zapewne w internecie. Ale jeśli chcesz mieć pewność co do wiarygodności informacji i jej aktualności zdecydowanie lepiej będzie jeśli zajrzysz na stronę Państwowej Inspekcji Pracy. Możesz także skorzystać z porady prawnej z zakresu prawa pracy na Infolinii PIP (w godzinach 9.00 – 15.00), pod numerami telefonów (opłaty zgodnie z cennikiem operatorów):
Oczywiście poradę znajdziesz też u prawników, w kancelariach prawnych. Ale jeśli koszty są przeszkodą, możesz skorzystać z pomocy w jednym z ponad 1500 punktów darmowej pomocy i poradnictwa.
W sytuacji gdy jesteś traktowany_a nierówno z powodu tego, kim jesteś, czy też gdy państwo naruszyło twoje prawa, możesz także zgłosić się do Rzecznika Praw Obywatelskich i zasięgnąć informacji u prawników z Biura RPO na bezpłatnej infolinii 800 676 676. Swoją sprawę można te zgłosić do RPO za pośrednictwem formularza kontaktowego na stronie https://www.rpo.gov.pl/content/kontakt (punkt 2/4).
Jedną z możliwości doprowadzenia do pozasądowego, ugodowego rozwiązania sporu jest mediacja, czyli dobrowolne negocjacje prowadzone przy udziale trzeciej osoby, neutralnego i bezstronnego mediatora, który wspiera przebieg negocjacji, łagodzi powstające napięcia i pomaga w dojściu do porozumienia.
Jeszcze inną, pozasądową ścieżkę, także opartą na mediacji, oferuje Krajowy Punkt Kontaktowy OECD (KPK OECD). Choć formalnie KPK rozpoznaje zawiadomienia o potencjalnym naruszeniu Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, ich zakres jest szeroki i obejmuje między innymi prawa pracownicze i prawa człowieka.
Zawiadomienie o potencjalnym naruszeniu Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych należy złożyć drogą elektroniczną wysyłając formularz zawiadomienia na adres kpk.oecd@mfipr.gov.pl. Szczegółowe informacje dot. KPK OECD znajdują się na stronie https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/zawiadomienia.
* * * * * * * * * * * * *
* Niniejszy tekst jest pierwszym z cyklu wpisów zawierających informacje na temat praw przysługujących ludziom w kontekście biznesu a także źródeł informacji i sposobów dochodzenia sprawiedliwości w przypadku ich naruszenia przez firmy.
* * * * * * * * * * * * *
Projekt „Prawa człowieka i biznes – dialog społeczny post-COVID19” jest realizowany z dotacji programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy, finansowanego z Funduszy EOG. W ramach projektu powstanie szereg rekomendacji dla administracji polskiej, kampanie informujące o prawach człowieka w biznesie oraz umożliwiające wyrażenie opinii na temat działań jakie powinien podjąć rząd by lepiej chronić prawa ludzi przed negatywnym wpływem chciwości niektórych firm. Zostanie także wypracowany i przetestowany w ramach pilotażu nowy model dialogu społecznego zawierający elementy deliberacyjne.
[8.10.2020] Praca przymusowa to problem dotyczący nie tylko krajów Globalnego Południa, ale i krajów wysokorozwiniętych, w tym Polski. Ofiary pracy przymusowej są wśród nas. W restauracjach, zakładach przemysłowych, w rolnictwie. Najgłośniejsze w ostatnim czasie skazanie dotyczyło pracy przymusowej osób zatrudnianych przez nieuczciwego pośrednika do pracy w znanych restauracjach w centrum Warszawy.
Jednak nierzadko firmy, nieświadome ryzyka, wikłają się w korzystanie z pracy przymusowej na jakimś etapie swojego łańcucha dostaw lub poprzez współpracę z nieuczciwymi podmiotami świadczącymi usługi zewnętrznego zatrudnienia.
Dlatego PIHRB podjął się w 2018 r. koordynacji Grupy Roboczej ds. Osób Świadczących Pracę, która nie tylko wypracowała propozycję zmian legislacyjnych (projekt definicji pracy przymusowej, którego włączenie do Kodeksu karnego rekomendowano zostało Ministrowi Sprawiedliwości) ale i praktyczny poradnik, mający wesprzeć przedsiębiorców w zapobieganiu pracy przymusowej a tym samym eliminacji ryzyka z ich łańcucha dostaw.
Poszczególne zawarte w publikacji narzędzia zostaną opublikowane także w postaci odrębnych edytowalnych plików, by ułatwić przedsiębiorcom korzystanie z nich w praktyce. Wśród pierwszych materiałów publikowanych odrębnie są ulotki informujące czym jest praca przymusowa i gdzie należy zgłosić się po pomoc:
Ulotki w innych wersjach językowych zamieszczono na dole niniejszej strony.
Narzędzia
Dzięki zawartym w nim narzędziom i praktycznym wskazówkom, takim jak narzędzia do wstępnej oceny ryzyka wystąpienia pracy przymusowej, ankiety dla pracowników, ulotki informacyjne, listy pytań kontrolnych, przykładowe klauzule umowne mające akceptację UODO i wskazówki dotyczące prowadzenia audytów, podręcznik będzie przydatny zarówno dla firm jak i innych podmiotów chcących uchronić się przez materializacją ryzyka pracy przymusowej, a tym samym przed kosztami utraty reputacji i kontraktów. Ułatwi też wprowadzenie konkretnych procedur z zakresu przeciwdziałania pracy przymusowej, które często są warunkiem współpracy z dużymi zagranicznymi firmami oraz pomoże wykryć ewentualne przypadki pracy przymusowej i podjąć właściwe kroki w takiej sytuacji.
Autorzy publikacji
Publikacja pod redakcją Beaty Faracik została przygotowana przez interdyscyplinarny zespół ekspertów i praktyków Grupy Roboczej ds. relacji z osobami świadczącymi pracę działającej przy Zespole ds. Zrównoważonego Rozwoju i Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw – organie pomocniczym Minister Funduszy i Polityki Regionalnej. W skład grupy roboczej weszli przedstawiciele zarówno administracji publicznej, firm i organizacji je zrzeszających, jak i organizacji pozarządowych, związków zawodowych oraz przedstawiciele świata nauki. Koordynatorem prac był Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu.
Uzupełnieniem podręcznika będą bezpłatne warsztaty dla firm z zakresu zarządzania ryzykiem pracy przymusowej, o których informacje znajdą się wkrótce na stronie internetowej grupy roboczej.
Wydarzenia promujące i warsztaty
Publikacja ma swoją inaugurację 8 października 2020 r. podczas ósmej edycji Targów CSR. Pierwszy warsztat zaplanowano na 28 października 2020 r. (nagranie z warsztatu jest dostępne TUTAJ)
[6.10.2020] Już w najbliższy czwartek, 8 października br. ekspertka PIHRB, Beata Faracik oraz współpracująca z PIHRB ekspertka D&I Dominika Sadowska (Divercity+), zaprezentują podczas 10 edycji World Human Rights Cities Forum 2020 dedykowanej problematyce „Human Rights Cities and Sustainable Development. Historical Developments and Current Challenges in building inclusive, Healthy, Sustainable and Climate-Resilient Cities for the Future” główne założenia swojego artykułu „Redefined VUCA as the urban response to the post-COVID paradigm”. W artykule przedstawiono propozycję kluczowych kompetencji jakie są niezbędne by miasto pozostało odporne na wyzwania wynikające z COVID lub innych kryzysów.
Forum po raz 10 będzie goszczone przez Gwangju Metropolitan City, jedno z Miast Praw Człowieka.
(09.2020) We wrześniowym numerze czasopisma „Personel Plus” ukazał się artykuł autorstwa Joanny Szymonek pt. „Kultura integrity w cieniu COVID-19”.
Autorka, ekspertka PIHRB a zarazem jego współzałożycielka i aktualna Przewodnicząca Rady Fundacji, porusza w nim niezwykle istotny w trudnych, pandemicznych czasach temat organizacyjnej kultury uczciwości. Znajdziecie w nim informację o tym jak firmy podchodzą do takiej kultury organizacyjnej, dlaczego to robią oraz jak ważna jest uczciwość w relacjach.
Polecamy Państwa uwadze raport autorstwa Beaty Faracik, PIHRB oraz Prof. Markusa Krajewskiego z Uniwersytetu w Erlangen pt. „Substantive Elements of Potential Legislation on Human Rights Due Diligence„, wchodzący w skład dwuczęściowej publikacji „Human Rights Due Diligence Legislation – Options for the EU”.
Briefing ten jest jednym z dwóch opracowanych na zlecenie Parlamentu Europejskiego, które będą prezentowane podczas połączonej sesji trzech komisji PE (DROI, JURI, INTA) w dniu 22 czerwca 2020 r. jako punkt odniesienia do dyskusji w Parlamencie Europejskim na temat potrzeby wprowadzenia wiążących regulacji z zakresu należytej staranności w obszarze praw człowieka.
Parlament Europejski (PE) wielokrotnie podkreślał potrzebę zaostrzenia europejskich wymagań dla firm w celu zapobiegania łamaniu praw człowieka i szkód dla środowiska oraz zapewnienia ofiarom dostępu do środków odwoławczych. Debata – zarówno w instytucjach UE, jak i w kilku państwach członkowskich – zintensyfikowała dyskusję na temat obowiązków w zakresie należytej staranności przedsiębiorstw w całym łańcuchu dostaw. W tym kontekście podkomitet PE ds. Praw człowieka (DROI) poprosił o dwa briefingi na temat konkretnych kwestii związanych z prawami człowieka, które powinien rozważyć podczas przygotowywania swojego stanowiska.
Briefing „Substantive Elements of Potential Legislation on Human Rights Due Diligence” zawiera przegląd istniejących podejść legislacyjnych do obowiązkowej należytej staranności w zakresie praw człowieka oraz propozycje różnych grup interesariuszy (związków zawodowych, biznesu, organizacji pozarządowych) dotyczące zakresu potencjalnego prawodawstwa Unii Europejskiej (UE) dotyczącego obowiązkowej należytej staranności przedsiębiorstw w obszarze praw człowieka. W briefingu omówiono kluczowe elementy merytoryczne potencjalnego prawodawstwa UE, w tym opcje dotyczące praw człowieka objętych wymogiem należytej staranności; rodzaje naruszeń; potrzebę zawarcia konkretnych zobowiązań dotyczących kobiet i osób znajdujących się w trudnej sytuacji oraz obowiązków firm w zakresie poszanowania i ochrony praw człowieka. Zaleca się, aby potencjalne prawodawstwo UE w zakresie praw człowieka i praw człowieka obejmowało wszystkie prawa człowieka i obejmowało wszystkie rodzaje naruszeń. Przepisy powinny odnosić się do dodatkowych obowiązków, które mogą opierać się na istniejących traktatach i instrumentach dotyczących praw człowieka, takich jak CEDAW, CRC, CRPD i UNDRIP. Ustawodawstwo powinno obejmować wszystkie przedsiębiorstwa niezależnie od ich wielkości i przyjmować podejście niesektorowe. Ponadto przepisy nie powinny mieć zastosowania wyłącznie do własnych działań firmy, ale także do jej relacji biznesowych, w tym łańcucha wartości. Wreszcie, ustawodawstwo powinno przyjąć merytoryczny model należytej staranności i wymagać od firm aktywnego udziału w analizie, łagodzeniu i naprawianiu wszelkich negatywnych skutków dla praw człowieka w oparciu o ich własne działania i związanych z nimi w relacjach biznesowych.
Polecamy Państwa uwadze także drugi briefing autorstwa Claire Methven O’Brien i Olgi Martinez-Ortega pt. „EU Human Rights Due Diligence Legislation: Monitoring, Enforcement and Access to Justice for Victims”.
Obydwie publikacje są opublikowane w ramach zbiorczej publikacji pt.„Human Rights Due Diligence Legislation – Options for the EU” i dostępne na stronie Parlamentu Europejskiego – tutaj.
Agenda sesji Parlamentu Europejskiego jest dostępna tutaj. Sesję można oglądać na stronie: EP Live.
Information about the report in English:
PIHRB has co-authored one of the two briefings (published in one file) commissioned and recently published by the European Parliament with an aim to inform the Parliament’s position during the legislative process to adopt EU HRDD legislation and published in one volume under the title “Human Rights Due Diligence Legislation – Options for the EU”. The two briefings are:
Briefing 2 – EU human rights due diligence legislation: Monitoring, enforcement and access to justice for victims (authored by Claire Methven O’Brien and Olga Martin-Ortega).
“The European Parliament (EP) has repeatedly underlined the need for stronger European requirements for companies to prevent human rights abuses and environmental harm and to provide access to remedies for victims. The debate —both in the EU institutions and in several Member States —has intensified surrounding due diligence obligations for companies throughout the supply chain. In this context, the EP Human Rights Subcommittee (DROI) requested two briefings on specific human rights related issues it should consider while preparing its position.
The first briefing provides an overview of the existing legislative approaches to mandatory Human Rights Due Diligence and proposals by non-state actors, concerning the scope of potential European Union (EU) legislation on binding human rights due diligence (HRDD) obligations for companies. The briefing discusses key substantive elements of potential EU HRDD legislation including options for human rights covered by the due diligence requirement; types of violations; specific references regarding women and persons in vulnerable situations and the duties of companies to respect and protect human rights. It is recommended that a potential EU HRDD legislation should comprise all human rights and cover all types of violations. The legislation should refer to additional duties, which can be based on existing human rights treaties and instruments such as CEDAW, CRC, CRPD and UNDRIP. The legislation should cover all companies independently of their size and take a non-sector specific approach. Furthermore, the legislation should not apply solely to the company’s own activities, but also to its business relations including the value chain. Finally, the legislation should adopt a substantive due diligence model and require companies to engage actively in analysing, mitigating and remedying any adverse impacts on human rights based on their own activities and connected to them in their business relations.
The second briefing explores options for monitoring and enforcement of European Union (EU) human rights due diligence legislation, and how such legislation should contribute to access to justice and remedy for victims of human rights abuses linked to the operations of businesses inside or operating from Member States (MS). The briefing reviews existing due diligence and disclosure schemes and considers the feasibility of specific options for monitoring, enforcement and access to remedy within a future EU due diligence law. The briefing recommends that such legislation should require effective monitoring via company-level obligations, national and EU-level measures, including repositories of due diligence reports, lists of companies required to report, information request procedures, monitoring bodies and delegated legislation or guidance further elaborating on due diligence under the law. Regarding enforcement, the law should inter alia require MS to determine appropriate penalties for noncompliance and to establish enforcement rights for interested parties. Finally, on remedy, the law should, besides requiring companies to establish complaint mechanisms, provide for national and EU measures, including requirements that MS ensure effective means of remedy and redress for victims and establish or identify bodies to investigate abuses, initiate enforcement and support victims.”
EP HEARING
Briefings will be presented at the joint hearing of the 3 committees (DROI, JUST, INTA) of the European Parliament that is scheduled to take place on 22 June at 13.45 -14.45 (Brussels/online).
W marcu 2020 r. ekspertka PIHRB, Beata Faracik wraz z dr. Claire Methven O’Brien z Duńskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, zostały zaangażowane przez The European Institute for Crime Prevention and Control, affiliated with the United Nations (HEUNI) do wsparcia merytorycznego projektu FLOW (Flows of illicit funds and victims of human trafficking: uncovering the complexities) poprzez opracowanie analiz prawnych poświęconych problematyce pracowników delegowanych, zamówień publicznych, ochrony danych osobowych oraz regulacjom przewidzianym w tzw. dyrektywie sankcyjnej w kontekście handlu ludźmi i pracy przymusowej. Analizy te zostały ujęte w konkretnych rozdziałach ”Normative Guide – Responsibility of Businesses Concerning Human Rights, Labour Exploitation and Human Trafficking” oraz stanowią tło dla poradnika „Navigating through your supply chain – Toolkit for prevention of labour exploitation and trafficking”.
Z perspektywy PIHRB działanie to jest spójne z działaniami PIHRB w ramach GR ds. Osób Świadczących pracę, którego celem jest wypracowanie poradnika dla biznesu jak przeciwdziałać pracy przymusowej.
Aby zapewnić jak najlepsze wrażenia, korzystamy z technologii, takich jak pliki cookie, do przechowywania i/lub uzyskiwania dostępu do informacji o urządzeniu. Zgoda na te technologie pozwoli nam przetwarzać dane, takie jak zachowanie podczas przeglądania lub unikalne identyfikatory na tej stronie. Brak wyrażenia zgody lub wycofanie zgody może niekorzystnie wpłynąć na niektóre cechy i funkcje.
Funkcjonalne
Zawsze aktywne
Przechowywanie lub dostęp do danych technicznych jest ściśle konieczny do uzasadnionego celu umożliwienia korzystania z konkretnej usługi wyraźnie żądanej przez subskrybenta lub użytkownika, lub wyłącznie w celu przeprowadzenia transmisji komunikatu przez sieć łączności elektronicznej.
Preferencje
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest niezbędny do uzasadnionego celu przechowywania preferencji, o które nie prosi subskrybent lub użytkownik.
Statystyka
Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do celów statystycznych.Przechowywanie techniczne lub dostęp, który jest używany wyłącznie do anonimowych celów statystycznych. Bez wezwania do sądu, dobrowolnego podporządkowania się dostawcy usług internetowych lub dodatkowych zapisów od strony trzeciej, informacje przechowywane lub pobierane wyłącznie w tym celu zwykle nie mogą być wykorzystywane do identyfikacji użytkownika.
Marketing
Przechowywanie lub dostęp techniczny jest wymagany do tworzenia profili użytkowników w celu wysyłania reklam lub śledzenia użytkownika na stronie internetowej lub na kilku stronach internetowych w podobnych celach marketingowych.
